Ακραίο φαινόμενο στον νότιο Υμηττό – Καθοριστικός ο ρόλος των παρεμβάσεων του Δήμου
Αντιμέτωπος με ένα ακραίο και πρωτόγνωρο για τα τοπικά δεδομένα καιρικό φαινόμενο βρέθηκε τις τελευταίες ημέρες ο Δήμος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, μετά την κατακλυσμιαία βροχόπτωση που έπληξε τον νότιο Υμηττό. Σε δημόσια τοποθέτησή του, ο δήμαρχος Γρηγόρης Κωνσταντέλλος περιγράφει το μέγεθος του φαινομένου, τις περιοχές που δοκιμάστηκαν περισσότερο, αλλά και τον καθοριστικό ρόλο των αντιπλημμυρικών έργων που υλοποιήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια, τονίζοντας ότι χωρίς αυτές τις παρεμβάσεις οι συνέπειες για την πόλη θα ήταν πολλαπλάσιες.
132 τόνοι νερού ανά στρέμμα σε μιάμιση ώρα
Όπως επισημαίνει ο δήμαρχος, το φαινόμενο εξελίχθηκε σε πραγματικά κατακλυσμιαίο γεγονός. «Μέσα σε μόλις μιάμιση ώρα, στην περιοχή του νότιου Υμηττού έπεσαν περίπου 132 τόνοι νερού ανά στρέμμα», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για ένταση βροχόπτωσης πρωτόγνωρη για την περιοχή.
Οι περιοχές που επλήγησαν περισσότερο ήταν η οδός Αιγαίου στη Βάρη, η οποία βρίσκεται ουσιαστικά πάνω στο ρέμα του Κόρμπι, καθώς και το Λυκόρεμα στο Πανόραμα της Βούλας. Όπως τονίζει ο κ. Κωνσταντέλλος, τέτοιες εικόνες δεν είναι άγνωστες στη χώρα μας. «Εδώ και δεκαετίες, σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, το ίδιο έργο επαναλαμβάνεται. Η διαφορά είναι ότι πλέον, λόγω της κλιματικής κρίσης, τα φαινόμενα έχουν μικρότερη περιοδικότητα και πολύ μεγαλύτερη ένταση».
Λυκόρεμα: το ρέμα που συγκράτησε πεντακόσια φορτηγά φερτών
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο δήμαρχος στο Λυκόρεμα της Βούλας, όπου –όπως καταγράφεται και σε πλάνα της ΕΡΤ– το ρέμα στα τελευταία περίπου εκατό μέτρα πριν την οδό Απόλλωνος ουσιαστικά έφραξε πλήρως. «Το ρέμα έχει κανονικά βάθος επτά μέτρων, όμως το επίπεδο ανέβηκε σχεδόν στο ίδιο ύψος με τον δρόμο, καθώς εκεί συγκρατήθηκαν όλα τα φερτά υλικά», αναφέρει.
Όπως εξηγεί, το γεγονός αυτό δεν ήταν τυχαίο. «Πριν από δύο χρόνια προχωρήσαμε στην κατασκευή πέντε ειδικών μικροφραγμάτων στο βουνό, με στόχο να ανασχέσουν τα φερτά υλικά. Παράλληλα, τοποθετήσαμε βαριές σιδηροκατασκευές μέσα στην κοίτη του ρέματος, ώστε τεράστιες ποσότητες φερτών –όγκος που αντιστοιχεί περίπου σε πεντακόσια τριαξονικά φορτηγά– να μην καταλήξουν στον αστικό ιστό και στη λεωφόρο Βουλιαγμένης».
«Χωρίς αυτά τα έργα, θα μιλούσαμε για απόλυτη καταστροφή»
Ο δήμαρχος είναι σαφής ως προς τη σημασία των παρεμβάσεων. «Αν αυτά τα έργα δεν είχαν γίνει, θα μιλούσαμε για απόλυτη καταστροφή. Όλοι αυτοί οι όγκοι χώματος, βράχων, δέντρων και άλλων υλικών θα είχαν καταλήξει μέσα στην πόλη», τονίζει.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι ακόμη και με ολοκληρωμένα έργα, οι ζημιές δεν θα μπορούσαν να αποφευχθούν πλήρως. «Ακόμη κι αν τα έργα είχαν ολοκληρωθεί στο σύνολό τους, ζημιές θα υπήρχαν, γιατί η ποσότητα του νερού ήταν τεράστια. Όμως οι ζημιές θα ήταν σαφώς πολύ λιγότερες».
Ρέματα, πολεοδομία και λάθη δεκαετιών
Ο κ. Κωνσταντέλλος εντοπίζει τη ρίζα του προβλήματος δεκαετίες πίσω. «Το Λεκανοπέδιο Αττικής τα τελευταία 70, 80 ή και 90 χρόνια χτίστηκε παντού. Πάνω σε ρέματα, κλείνοντας φυσικές διεξόδους, με σπίτια, πλατείες και αστικό ιστό να καταλαμβάνουν χώρους που ανήκαν στη φύση», αναφέρει, επισημαίνοντας ότι ο αρχικός πολεοδομικός σχεδιασμός αγνόησε τη φυσική λειτουργία του τοπίου.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα, όπως λέει, αποτελεί το ρέμα του Κόρμπι στη Βάρη. «Για περίπου σαράντα χρόνια ήταν μπαζωμένο και χρησιμοποιούνταν ως δρόμος. Σήμερα επαναφέρεται στη φυσική του μορφή. Έχει ήδη κατασκευαστεί το 60% του έργου και μέσα στο επόμενο δωδεκάμηνο αναμένεται να ολοκληρωθεί πλήρως».
Χρονοβόρα έργα και παράνομη δόμηση
Παράλληλα, ο δήμαρχος αναφέρεται στις καθυστερήσεις που παρατηρούνται στα μεγάλα υδραυλικά έργα. «Στη χώρα μας η ωρίμανση τέτοιων έργων απαιτεί υπερβολικά μεγάλο χρόνο, από 17 έως 19 χρόνια κατά μέσο όρο», σημειώνει.
Την ίδια στιγμή, κάνει λόγο και για το ζήτημα της αυθαίρετης δόμησης στα όρια του Υμηττού. «Παρότι οι επεκτάσεις σχεδίου έχουν ολοκληρωθεί από τα τέλη της δεκαετίας του ’90, εξακολουθεί να υπάρχει παράνομη δόμηση, εντός και εκτός αστικού ιστού, η οποία δεν αντιμετωπίζεται με την αποφασιστικότητα που θα έπρεπε».
Θωράκιση της πόλης και ευθύνες της Πολιτείας
Ο κ. Κωνσταντέλλος ξεκαθαρίζει ότι η τοπική αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να λύσει μόνη της το πρόβλημα. «Η αυτοδιοίκηση δεν έχει ούτε την αρμοδιότητα ούτε την εξουσιοδότηση να γκρεμίσει διαμορφωμένες πόλεις. Αν πρόκειται να ληφθούν βαριές πολιτικές αποφάσεις, αυτές πρέπει να ληφθούν από κοινού από την κεντρική διοίκηση, την περιφέρεια και την κυβέρνηση».
Όπως τονίζει, στόχος του Δήμου είναι, με τα διαθέσιμα μέσα, «να θωρακίσουμε όσο το δυνατόν καλύτερα τις πόλεις μας, την ανθρώπινη ζωή και την ιδιωτική περιουσία, ώστε να μπορούμε να δράσουμε προληπτικά και όχι να βρισκόμαστε κάθε φορά αποσβολωμένοι μπροστά στα φαινόμενα».
Έργα 55 εκατ. ευρώ από το 2014
Κλείνοντας, ο δήμαρχος υπενθυμίζει ότι από το 2014, οπότε ανέλαβε η σημερινή δημοτική αρχή, έχουν υλοποιηθεί και βρίσκονται σε εξέλιξη υδραυλικά έργα συνολικής αξίας 55 εκατομμυρίων ευρώ. «Περίπου τα μισά έχουν ήδη ολοκληρωθεί, ενώ τα υπόλοιπα υλοποιούνται», σημειώνει.
Και καταλήγει με έμφαση: «Θέλω να τονίσω ξεκάθαρα ότι, αν δεν είχαν γίνει οι τεχνικές παρεμβάσεις από τον Δήμο, με ίδιους πόρους, με τα φράγματα στο βουνό και τις παρεμβάσεις στην κοίτη των ρεμάτων, με την ποσότητα νερού που έπεσε, οι καταστροφές σήμερα στη Βάρη, στη Βούλα και στη Βουλιαγμένη θα ήταν κυριολεκτικά βιβλικές».
