Την Παρασκευή 20 Μαϊου 2016, ο Σοροπτιμιστικός Όμιλος Π. Φαλήρου, σε συνεργασία με το Σύνδεσμο κατοίκων “Ο ΦΑΛΗΡΟΣ”, πραγματοποίησαν εκδήλωση στον πολυχώρο του δημαρχείου της πόλης και υπό την αιγίδα του δήμου Παλαιού Φαλήρου, με θέμα “Περιβάλλον και Ζωή”.
Ομιλητής της βραδιάς ήταν ο πρώην αντιδήμαρχος και πρόεδρος του Δ.Α.Κ. Νικόλαος Γιαννιός ενώ, μετά το πέρας τη ομιλίας του εκλήθη στο βήμα ο δήμαρχος Διονύσης Χατζηδάκης, ο οποίος χαιρέτησε την πρωτοβουλία τους και ταυτόχρονα ενημέρωσε το κοινό για τα όσα μέχρι σήμερα έχει κάνει η Διοίκησή του για το περιβάλλον, κάνοντας μάλιστα ιδιαίτερη αναφορά για το πρόσφατο μεγάλο έργο που οσονούπω ολοκληρώνεται, αυτό της ανάπλασης των 23,5 στρεμμάτων στην παραλία.
Η εκδήλωση έκλεισε με ερωτήσεις των παρευρισκομένων προς τους διοργανωτές – ομιλητές και στο τέλος ο Όμιλος προσέφερε δωρεάν 150 τσάνες για τα ψώνια, στοχεύοντας στη ΜΗ χρησιμοποίηση της πλαστικής σακκούλας.
Ο δήμαρχος Διονύσης Χατζηδάκης.
Εκτός του δημάρχου κ. Χατζηδάκη, το “παρών”, έδωσαν η βουλευτής Σοφία Βούλτεψη, ο πρ. δήμαρχος Στυλιανός Βλαχόπουλος, οι αντιδήμαρχοι Ανδρέας Δούμας, Αλέξανδρος Κορόμηλος, Γιάννης Γουλιέλμος, οι δημοτικοί σύμβουλοι Μαρία Ζάγκα, Χαρά Γιαννοπούλου και Γιώργος Καραμαρούδης, η αντιπρόεδρος του Σοροπτιμιστικού Ομίλου Ελλάδος Αμαλία Ραγκούση, η Πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Ελληνίδων Ελένη Κουτσελίνη, οι πρ. αντιδήμαρχοι Ντίνος Νικολαϊδης και Νίκος Χαλαμανδάρης, η Πρόεδρος τη “Παναθηναϊκής” Ρένα Μαρουλίδου, ο δικηγόρος και μελετητής της ιστορίας του Φαλήρου Βασίλης Χατζηκωνσταντίνου, ο Νίκος Ξύδης από το σύνδεσμο “Ο Φάληρος”, από την Οικολογική Οργάνωση Π. Φ., Γιώργος Καλιαμπέτσος και Βίκυ Βλάχου και πολλοί άλλοι.
Η βουλευτής Σοφία Βούλτεψη, ο αντιδήμαρχος Ανδρέας Δούμας και η πρόεδρος της Παναθηναϊκής Παλαιού Φαλήρου Ρένα Μαρουλίδου.
Διαβάστε ολόκληρη την ομιλία του Νίκου Γιαννιού
Περιβάλλον και Ζωή
Όταν το Αφρικανικό τροπικό δάσος έδωσε την θέση του στην σαβάνα, ο μικρός πίθηκος για να επιζήσει, αναγκάστηκε να σταθεί όρθιος, όπως κάνουν σήμερα οι Σουρικάτες στην έρημο του Καλαχάρι. Αυτό έγινε αφορμή για την εξέλιξη του είδους με μια σειρά μεταλλάξεων που κατέληξε στον άνθρωπο τον σοφό, δηλαδή σε εμάς που αποτελούμε σήμερα το κυρίαρχο είδος ζωής στον πλανήτη.
Η επιστήμη από πολύ νωρίς ερεύνησε την σχέση που υπάρχει ανάμεσα στα χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος και την εξέλιξη των ειδών, φυτών και ζώων.
Πρώτος ο Θαλής στην Μίλητο εγκαταλείπει τα θεοκρατικά πρότυπα και ανοίγει το Θέμα της Ιωνικής φυσικής που αναζητά τα αίτια της κοσμογονίας. Ακολουθεί ο Αναξίμανδρος που εκπλήσσει με τις θεωρίες που αναπτύσσει εις το «Περί Φύσεως» έργο του, μεταξύ των οποίων και εκείνη που αναφέρεται στην εξέλιξη των ειδών.
Από τον Αναξίμανδρο ως τον Δαρβίνο που τεκμηρίωσε την θεωρία της εξέλιξης των ειδών και από αυτόν ως τον σύγχρονό μας Στέφανο Χώκινγκ, τον κορυφαίο φυσικό που ασχολείται με την φύση του σύμπαντός μας, η επιστήμη τεκμηριώνει την περατότητα μας και την άμεση σχέση μας με το περιβάλλον, γήινο και εξωγήινο.
The Big Bang, η μεγάλη έκρηξη. Αυτή είναι η αφετηρία του κόσμου μας.
Την εκτόνωση αυτής της έκρηξης την βλέπουμε στην μεγάλη ταχύτητα με την οποία απομακρύνονται οι γαλαξίες προς την περιφέρεια του ορατού κόσμου. Κάποτε θα σταματήσει, όταν θα μηδενισθεί η ενέργεια της και τότε θα τελειώσουν όλα.
Αλλά δεν είναι μόνο αυτό που μας απειλεί.
Επικίνδυνες είναι και οι μαύρες τρύπες που ρουφούν ενέργεια και ύλη καθώς και οι Σούπερ-νόβα (Υπερκαινοφανείς) που αφανίζουν ότι βρεθεί κοντά τους.
Και πρόσθετα ο ήλιος μας έχει μόνο 5 δισεκατομμύρια χρόνια ζωής πριν διασταλεί και μας καταπιεί, ενώ ουράνια σώματα, κομήτες, αλήτες του διαστήματος, διέρχονται σε τακτά χρονικά διαστήματα από τον χώρο του δικού μας ηλιακού συστήματος και μας τρομοκρατούν.
Αστεροειδείς πέφτουν καθημερινά πάνω στην γη μας. Τους μικρούς τους λέμε με ποιητική διάθεση διάττοντες ή πεφταστέρια. Οι μεγάλοι όμως όταν πέφτουν κάνουν και μεγάλες ζημιές. Ένας τέτοιος κατέστρεψε το 95% της ζωής στον πλανήτη μας πριν 65 εκατομμύρια χρόνια και προκάλεσε την γνωστή εξαφάνιση των δεινοσαύρων.
Υπάρχουν όμως και άλλα φυσικά αίτια, που διαμορφώνουν συχνά συνθήκες μη φιλικές προς την ζωή, όπως την ξέρουμε. Είναι η διαφοροποίηση της βαρυτικής επίδρασης των μεγάλων πλανητών του ηλιακού μας συστήματος πάνω στη γη, οι παραλλαγές της τροχιάς της, η διαφοροποίηση της κλίσης του άξονα περιστροφής της, η αντιστροφή του μαγνητικού της πεδίου, η περιστασιακή αύξηση της ηλιακής ακτινοβολίας αλλά και οι ίδιες οι μεταλλάξεις του πλανήτη μας, που προσπαθεί να παγώσει.
Μετράμε μέχρι σήμερα (4) γεωλογικούς αιώνες, με διαφορετική χλωρίδα και πανίδα, που προφανώς προέκυψαν μετά από ισάριθμες μεταβολές των συνθηκών στον πλανήτη μας.
Η γη είναι ένας ζωντανός οργανισμός που εξελίσσεται και μεταλλάσσεται συνεχώς. Μόλις το 1 – 2% του όγκου της αποτελεί τον στερεό φλοιό βάθους 35 έως 70 χιλιομέτρων που ευτυχώς κάποτε έσπασε και έτσι δεν έχουμε συχνές και βίαιες ηφαιστειακές εκρήξεις πλέον όπως συμβαίνει σε άλλα μέλη του ηλιακού μας συστήματος. Το υπόλοιπο είναι πυρακτωμένη ύλη.
Ζούμε λοιπόν μέσα σε μια έκρηξη και πάνω σε μια πύρινη σφαίρα που προσπαθεί να παγώσει, τρέχοντας μαζί με άλλα ουράνια σώματα στο αχανές του διαστήματος, με ότι αυτό συνεπάγεται.
Περιβάλλον, ανάπτυξη και εξέλιξη
Στο γήινο περιβάλλον πέρα από τις αυτόνομες συνθήκες που η ίδια η φύση τυχαία δημιούργησε και δημιουργεί, υπάρχει και η ανθρώπινη παρέμβαση η οποία μπορεί να επηρεάσει την εξέλιξη της ζωής.
Με την λέξη εξέλιξη προσδιορίζουμε μια συνεχή και ακατάπαυστη διαδικασία αλλαγών, που η πορεία τους καθορίζεται από τις εκάστοτε κρατούσες συνθήκες του περιβάλλοντος αλλά και από τυχαία γεγονότα.
Στην μακραίωνη ιστορία της γης μας, η πορεία της εξέλιξης δεν ήταν πάντοτε συμβατή με την ανθρώπινη ύπαρξη. Αυτή η συμβατότητα επαληθεύτηκε μόλις πρόσφατα, στον τελευταίο γεωλογικό αιώνα και συγκεκριμένα στο τεταρτογενές του καινοζωικού και κανείς δεν μπορεί να προδικάσει ότι θα εξακολουθήσει να υπάρχει και να λειτουργεί και στο μέλλον.
Με την λέξη ανάπτυξη προσδιορίζουμε διαδικασίες που στοχεύουν στην βελτίωση των συνθηκών διαβίωσής μας, μέσα από μια πορεία που προδικάζει και προαπαιτεί την παραγωγή πλούτου:
Έτσι φτιάξαμε εργοστάσια, τραίνα, πλοία, αυτοκίνητα και αεροπλάνα, ψυγεία και κλιματιστικά που εκπέμπουν επικίνδυνους για την ύπαρξή μας ρύπους, προκειμένου να εξασφαλίσουμε αναγκαία και όχι αγαθά, αλλά και μεταλλαγμένες ράτσες φυτών και ζώων για να αυξήσουμε την παραγωγή και το κέρδος.
Μολύνουμε το περιβάλλον ασυγχώρητα με τα απόβλητά μας και τελικά κάνουμε ότι είναι δυνατόν για να αυξήσουμε την πιθανότητα να στρέψει η εξελικτική πορεία της ζωής προς άλλες μη συμβατές με την ύπαρξή μας κατευθύνσεις.
Στην πράξη λοιπόν η ανάπτυξη αποτελεί ανθρώπινη παρέμβαση στην διαδικασία της εξέλιξης.
Η νόηση βέβαια επέτρεψε στον άνθρωπο να αναπτύξει δεξιότητες με τις οποίες μπορεί πλέον να παρεμβαίνει στην εξελικτική πορεία της ζωής.
Αυτή η ικανότητα που η ίδια η φύση μας χάρισε, γίνεται αυτομάτως και δικαίωμα αλλά δεν φαίνεται να είμαστε ακόμη ικανοί να την χρησιμοποιήσουμε σωστά, παρασυρμένοι από το λαίμαργο πάθος του πλουτισμού.
Έτσι κι αλλιώς, η ζωή θα εξακολουθήσει να υπάρχει στον πλανήτη μας με ή χωρίς τον άνθρωπο ή έστω με ένα νέο είδος μεταλλαγμένου ανθρώπου σαν κι αυτόν που βλέπουμε στις ταινίες φρίκης.
Αυτό βέβαια εξαρτάται από τυχαία κοσμικά γεγονότα αλλά εξαρτάται και από εμάς, από τις επιλογές μας, από την στάση μας απέναντι στην ίδια την ζωή.
Φυσικό περιβάλλον και ζωή
Το περιβάλλον δεν παραμένει σταθερό και ακίνητο, όπως μαρτυρά η ίδια η εξέλιξη της ζωής.
Οι ρυθμοί όμως διαφοροποίησης, τροποποίησης και μετάλλαξης, είναι αργοί για το ανθρώπινο μέτρο, δεν τις αντιλαμβανόμεθα.
Όταν όμως με παρέμβασή μας διαταράσσεται μια από τις συνιστώσες του περιβάλλοντος τότε αυτομάτως διαφοροποιείται και η τιμή της εντροπίας άρα η ένταση και η κατεύθυνση της αλλαγής.
Αλλά και τότε ακόμη δεν είναι αργά. Έχουμε χρόνο να παρέμβουμε και να αναστείλουμε τους παράγοντες που θέτουν σε κρίση την κατάσταση της φυσικής ισορροπίας.
Βίαιες αλλαγές και μεταλλάξεις γνώρισε βέβαια η γη μας στο παρελθόν, αρκετές φορές, όπως είπαμε ήδη, αλλαγές που τις προκάλεσαν συγκρούσεις με άλλα ουράνια σώματα, αλλά και η ίδια η αυτοδύναμη εξέλιξη του πλανήτη μας.
Έτσι λοιπόν για να αντιληφθούμε την δυναμική της εξελικτικής διαδικασίας πρέπει να την μελετήσουμε σε συνάρτηση με τον χρόνο.
Παραδείγματος χάριν η συγκέντρωση οξυγόνου στην ατμόσφαιρα δεν ήταν ποτέ σταθερή σε βάθος χρόνου.
Η παρουσία του οξυγόνου που οφείλει την ύπαρξή του στην διαδικασία της φωτοσύνθεσης, με την οποία τα φυτά διασπούν τις ενώσεις του άνθρακα, ξεκίνησε με τα κυανοβακτήρια και από ένα μικρό πτωματοφάγο θαλάσσιο σκουλήκι και συνεχίστηκε με την εμφάνιση των φυτών.
Σήμερα το οξυγόνο αποτελεί το 21% περίπου της γήινης ατμόσφαιρας, ιδανικό για την ζωή όπως την γνωρίζουμε. Αν όμως το ποσοστό του αυξηθεί πέραν κάποιου ορίου, τότε μια μόνη σπίθα θα είναι ικανή να προκαλέσει μια τεράστια ενιαία πυρκαγιά που θα καταστρέψει την ζωή στον πλανήτη.
Την πυρκαγιά δεν την επιτρέπει σήμερα το άζωτο που συμμετέχει στην σύνθεση της ατμόσφαιράς με ποσοστό 78%.
Όσον αφορά στο διοξείδιο του άνθρακα παρόλο ότι η συμμετοχή του στην σύνθεση της ατμόσφαιρας είναι μηδαμινή, μόλις (3) τοις χιλίοις (0.03%), είναι σημαντική και κρίσιμη διότι έχει την ικανότητα να παρακρατεί θερμότητα από την ακτινοβολία του ηλίου και να την αποδίδει στην γη. Το ίδιο συμβαίνει και με τα άλλα αέρια του θερμοκηπίου, που ευρίσκονται στην τροπόσφαιρα, δηλαδή σε ύψος έως 20 χιλιόμετρα από την επιφάνεια της γης και μόλις έως 8 στους πόλους.
Το φαινόμενο του θερμοκηπίου το χρειαζόμαστε για να κρατά η γη μας την θερμοκρασία της μέσα στα όρια που επιτρέπουν την ύπαρξη της ζωής.
Την υπερβολική του ένταση όμως, όπως και την μείωσή του πρέπει να τις φοβόμαστε, διότι θα προκαλέσουν μεγάλη αύξηση ή αντίστοιχα μεγάλη μείωση της θερμοκρασίας.
Πράγματι, το διοξείδιο του άνθρακα που εξέπεμψε η γη από τα σωθικά της με τις εκρήξεις των ηφαιστείων της, στο τέλος της Κρητιδικής περιόδου (230 εκ. χρόνια πριν), δημιούργησε το φαινόμενο αυτό που επέτρεψε το τέλος μιας δύσκολης περιόδου παγετώνων με ύψος πάγων έως και 2.οοο μέτρων στην Ευρώπη και έτσι την μετέτρεψε στον φιλόξενο πλανήτη που είναι σήμερα.
Είναι θεμιτό λοιπόν να πούμε ότι η ζωή οφείλει την ύπαρξή της στο φαινόμενο του θερμοκηπίου.
Στο φαινόμενο του Θερμοκηπίου συμμετέχουν οι υδρατμοί που είναι μέρος του κύκλου του νερού κατά τα 2/3. Στο υπόλοιπο 1/3 που οφείλεται σε φυσικά αίτια και ανθρώπινες δραστηριότητες, συμμετέχουν το διοξείδιο του άνθρακος κατά 60 – 80%, το μεθάνιο κατά 15 – 20%, το μονοξείδιο του αζώτου κατά 6% και οι φθοριούχες ενώσεις κατά μικρότερο ποσοστό (1,5%). Αυτές όμως ευθύνονται για την πολύ επικίνδυνη φθορά της ασπίδας του όζοντος, που προστατεύει την γη μας από την υπεριώδη ηλιακή ακτινοβολία.
Στις μέρες μας παρατηρείται μια σταθερή τάση αύξησης του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα καθώς και των άλλων αερίων που συμμετέχουν στην δημιουργία του φαινομένου του θερμοκηπίου, που οφείλεται αποκλειστικά σε ανθρώπινες δραστηριότητες. Ειδικά το διοξείδιο του άνθρακα αυξήθηκε κατά 30% στην διάρκεια των δύο τελευταίων αιώνων της βιομηχανικής επανάστασης και αυτό προκάλεσε την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη κατά ένα βαθμό.
Αυτή η τάση βραχυπρόθεσμα θα επιταχύνει την θέρμανση του πλανήτη μας και δεν αποκλείεται μία ενδεχόμενη ανεξέλεγκτη υπερθέρμανση να επηρεάσει την πορεία της εξέλιξης της ζωής.
Εν τούτοις οφείλουμε να υπογραμμίσουμε ότι η γη μας ζει σήμερα άλλη μια από τις πολλές θερμές περιόδους της, με ορατές της επιπτώσεις που το φαινόμενο αυτό προκαλεί. Οι πάγοι της Ευρώπης έλιωσαν πριν 15.000 χρόνια και η στάθμη της θαλάσσης ανέβηκε και συνεχίζει να ανεβαίνει. Βυθίστηκαν ήδη οι Μυκηναϊκοί παράκτιοι οικισμοί, που έχουν ηλικία όχι μεγαλύτερη των 4.000 ετών, με πιο γνωστό εκείνον του Παυλοπέτρι της Λακωνίας του οποίου την ψηφιακή αναδόμηση κατάφεραν Αυστραλοί επιστήμονες.
Εξαφανίστηκαν επίσης φυτά και ζώα τα οποία η φύση είχε προικίσει με την ικανότητα να ζουν και να ευημερούν σε συνθήκες ψύχους. Ποιος δεν γνωρίζει ότι δεν υπάρχουν πια τα Μαμούθ αλλά ούτε και το είδος του ανθρώπου γνωστού και ως Νεάντερνταλ.
Στην μακραίωνη ιστορία της γης μας αναφέρονται πολλές εναλλαγές ψυχρών και θερμών εποχών. Πρώτη ψυχρή περίοδος είναι εκείνη που εμφανίσθηκε πριν 600 με 700 εκατομμύρια χρόνια και σκέπασε το 30% της στεριάς με πάγο. Δεύτερη μια στην διάρκεια της Κρητιδικής περιόδου που αφάνισε το 96% της ζωής στην θάλασσα και το 75% στην ξηρά. Τέσσερεις τέτοιες εναλλαγές έχουμε στα τελευταία 2,5 εκατομμύρια χρόνια, δηλαδή στην περίοδο που αναπτύσσεται το ανθρώπινο είδος, με τις ψυχρές περιόδους να έχουν δεκαπλάσιο μήκος των θερμών.
Αυτές οι μεταπτώσεις και ειδικά οι 4 των 2,5 τελευταίων εκατομμυρίων ετών δεν οφείλονται βέβαια σε δράσεις των ανθρωποειδών ή του ανθρώπου. Αλλού αναζητούνται τα αίτια που τις προκάλεσαν και θα εξακολουθήσουν να τις προκαλούν όπως είπαμε προηγουμένως.
Οι έντονες και βίαιες αλλαγές του κλίματος, όσο και οι αργές και ήπιες, ανάγκασαν πολλά είδη ζώων και φυτών να ακολουθήσουν διαφορετική πορεία εξέλιξης και να προσαρμοστούν με μετάλλαξη του γονιδιώματός τους στις νέες συνθήκες ενώ άλλα εξαφανίστηκαν.
Μέρος του περιβάλλοντος βέβαια ο ίδιος ο άνθρωπος άντλησε και έζησε απ’ αυτό, από την εποχή που ήταν απλός τροφοσυλλέκτης και επηρέασε με την παρουσία και τις δραστηριότητές του το περιβάλλον μέσα στο οποίο έζησε.
Ο άνθρωπος κυνηγός, κτηνοτρόφος, γεωργός και τέλος ο αστός, επινόησαν διαδοχικά, εντατικές μορφές εκμετάλλευσης του περιβάλλοντος, στην προσπάθεια επιβίωσης ή βελτίωσης του βιοτικού τους επίπεδου, με αποτέλεσμα να διαταράξουν λίγο ή πολύ κάποιες από τις συνιστώσες του.
Κάθε φορά που η δραστική παρέμβαση του ανθρώπου προκάλεσε διαταραχή ή καταστροφή της υπάρχουσας οικολογικής ισορροπίας η κατάσταση έλαβε ανεξέλεγκτες διαστάσεις και οδηγήθηκε στο αντίθετο του επιθυμητού αποτέλεσμα.
Είναι ιστορικά τεκμηριωμένο, ότι η εντατική εκμετάλλευση του περιβάλλοντος οδήγησε στο παρελθόν σε αφανισμό, τους πολιτισμούς που το επεχείρησαν.
Κλασσική είναι η περίπτωση των Αζτέκων της Λατινικής Αμερικής, των οποίων ο πολιτισμός κατέρρευσε μετά από την κατάρρευση του φυσικού τους περιβάλλοντος.
Το περιβάλλον βέβαια είναι το μόνο διαθέσιμο πεδίο άντλησης αγαθών αναγκαίων για την ζωή μας. Η άντληση αυτή πρέπει να γίνεται με σύνεση, με μεθοδικότητα και με προσοχή. Η επιστήμη ξέρει τους τρόπους.
Στη Βόρεια Αμερική π.χ. εδώ και δεκαετίες εφαρμόζεται ένα πρόγραμμα ελεγχόμενης υλοτομίας. Η πρόβλεψη αναπαραγωγής του δάσους και προστασίας της πανίδας, εξασφαλίζει την απαραίτητη ισορροπία, αναγκαία για την βιωσιμότητα του οικοσυστήματος.
Στην Αμαζόνεια αντιθέτως, η αλόγιστη υλοτομία, που λαμβάνει διαστάσεις ολικής καταστροφής του δάσους, οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια, όχι μόνο σε ανατροπή των τοπικών οικοσυστημάτων, αλλά και σε μη αναστρέψιμες αρνητικές εξελίξεις της παγκόσμιας κλιματολογικής ισορροπίας.
Οι αυτόχθονες πληθυσμοί της βορείου Αμερικής, κυνηγοί του αμερικανικού Βίσονα, περίμεναν το πέρασμα των κοπαδιών από την περιοχή τους, στην περίοδο της μετανάστευσης των ζώων και εξασφάλιζαν τροφή για μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Το ίδιο έκαναν και άλλα αρπακτικά σαρκοβόρα. Η πρακτική αυτή όχι μόνο δεν έθετε σε κίνδυνο την διατήρηση του είδους αυτού των βουβάλων αλλά εξασφάλιζε τον έλεγχο του πλήθους και της υγείας των κοπαδιών, και ως εκ τούτου την ύπαρξή τους, για πολλές χιλιάδες χρόνια. Αντιθέτως ο Buffalo Bill και οι όμοιοί του, με το αλόγιστο κυνήγι των ζώων κατάφεραν να τα εξαφανίσουν μέσα σε λίγα χρόνια.
Η απληστία είναι ο κακός σύμβουλος που συχνά μας οδηγεί σε αδιέξοδα. Το ίδιο μπορούμε να πούμε και για την άγνοια.
Ποιος θα μπορούσε να σκεφθεί πχ. ότι το φράγμα του Ασσουάν προκαλεί με την παρακράτηση του γλυκού νερού, μια ελαφρά αύξηση της αλμυρότητας του νερού της Μεσογείου. Αυτή με την σειρά της προκαλεί μια μικρή άνοδο της θερμοκρασίας του θαλασσίου ύδατος που συντείνει στην δημιουργία ενός θερμού ρεύματος το οποίον εξερχόμενο των στενών του Γιβραλτάρ στρέφεται προς βορά και προσβάλει τους παγετώνες.
Υποθέτω ότι όλοι έχετε δει στις ειδήσεις θαλάσσια κήτη να εξοκείλουν σε ακτές.Αυτή η απώλεια του προσανατολισμού των ζώων οφείλεται σε βλάβη της υπόφυσης που προκαλείται από μια νευροτοξίνη, το δομοϊκό οξύ το οποίο παράγει ένα είδος πλαγκτόν, η ψευδονίτσια που εμφανίζεται στις θαλάσσιες περιοχές που έχουν μολυνθεί από αζωτούχες ενώσεις (Λιπάσματα, βοθρολύματα κλπ).
Αποτελεί πλέον επιστημονική γνώση ότι οι τιμές των παραμέτρων που συνιστούν το περιβάλλον πρέπει να κινούνται μέσα σε προκαθορισμένα και γνωστά όρια, προκειμένου να εξασφαλισθεί ο έλεγχος της ισορροπίας των οικοσυστημάτων και ως εκ τούτου η βιωσιμότητά τους.
Αυτό απαιτεί οργανωμένες και ελεγχόμενες επιστημονικές παρεμβάσεις και μεθοδεύσεις απαλλαγμένες από διάθεση βιασμού της φυσικής δυναμικής, ώστε να διαφυλαχθεί η συγκεκριμένη και υφιστάμενη πορεία εξέλιξης της ζωής, που περιλαμβάνει και το δικό μας είδος.
Είναι γεγονός ότι οι οικολογικές οργανώσεις έχουν καταφέρει να ευαισθητοποιήσουν σε μεγάλο βαθμό την παγκόσμια κοινότητα.
Έχουν συναφθεί ήδη οι πρώτες συμφωνίες, σε παγκόσμιο επίπεδο για την θέσπιση ανεκτών ορίων ορισμένων ρύπων. Μια πρώτη συμφωνία επετεύχθη στην παγκόσμια συνδιάσκεψη του Ρίο το 1992, ακολουθεί το πρωτόκολλο του Κιότο το 1997 και πρόσφατα, στις 11 Δεκεμβρίου του 2015 η συνδιάσκεψη των Παρισίων, που προβλέπει δράσεις για την μείωση της θερμοκρασίας του πλανήτη κατά (2) τουλάχιστον βαθμούς.
Βρισκόμαστε όμως ακόμη μακριά από την ολική απαγόρευση εκείνων των δραστηριοτήτων που θέτουν σε κίνδυνο την παγκόσμια οικολογική ισορροπία, ιδίως στον τομέα ελέγχου της μόλυνσης των τροφίμων, των υδάτων και της ατμόσφαιρας.
Δεν αρκεί όπως φαίνεται η ρομαντική διάθεση των ολίγων. Απαιτείται η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης, διότι μόνο η λαϊκή πίεση μπορεί να αναγάγει την οικολογία σε βασική παράμετρο του πολιτικού περιβάλλοντος.
Οι επιλογές μας
Η ανάπτυξη, με οποιονδήποτε επιθετικό προσδιορισμό, βιώσιμη ή αειφόρος, ολοκληρωμένη ή αξιοβίωτη, προϋποθέτει την ανάγκη επένδυσης, παραγωγής και κατανάλωσης με την χρήση των μηχανισμών του καπιταλισμού, που από την φύση του είναι ανεξέλεγκτος και δεν μπορεί να αποκλείσει τα φαινόμενα απληστίας και τα επακόλουθά τους σαν αυτά που ζούμε σήμερα.
Οι κερδοσκόποι δάνεισαν ακόμη και αυτούς που δεν μπορούν να πληρώσουν: κράτη, εταιρείες και ιδιώτες προκειμένου να απορροφηθούν τα πλεονάσματα μιας απίστευτα αχαλίνωτης παραγωγής αγαθών.
Κάνω ειδική μνεία στα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας, ως όπλα, χημικά και ηλεκτρονικά, για την ευχερή διάθεση των οποίων οι δυνατοί της γης επινόησαν την διαδικασία της παγκοσμιοποίησης, που έφερε την κρίση στις μικρές χώρες σαν την δική μας με την ελαφρά βιομηχανία και την φτωχή γεωργική παραγωγή.
Έτσι φθάσαμε στο μπλακ άουτ. Θα μου πείτε ότι φταίνε ανόητοι και ανήθικοι πολιτικοί που επέτρεψαν στους κερδοσκόπους να ελέγχουν το σύστημα διότι έτσι επωφελήθηκαν και εκείνοι πολιτικά και οικονομικά. Δεν έχει σημασία. Το σύστημα έτσι λειτουργεί.
Οι κομουνιστές αυτοκτόνησαν ήδη πριν μερικά χρόνια γιατί δεν μπόρεσαν να χειραγωγήσουν την απληστία των ολίγων, την μικροψυχία και την αμορφωσιά και οι σοσιαλιστές μιμούνται σήμερα τους νεοφιλελεύθερους προκειμένου να επιβιώσουν πολιτικά και να εξασφαλίσουν δερμάτινη πολυθρόνα για τον πισινό τους.
Ο νέος εφιάλτης είναι προ των θυρών και ονομάζεται TTIP, Διατλαντική Συμφωνία Εμπορίου και Επενδύσεων. Ανοίγει η πόρτα στα μεταλλαγμένα και στην επιχειρηματική αυθαιρεσία. Η κυριαρχία των Κρατών θα υποχωρήσει μπροστά σε εκείνη των μεγάλων επενδυτικών οργανισμών και οι άνθρωποι δεν θα μπορούν πλέον να ορίζουν την ζωή τους.
Φροντίστε να ενημερωθείτε και πάρετε θέση.
Είναι προφανές ότι ο προβληματισμός ανάγεται στην αναζήτηση προτύπων διαχείρισης. Αλλά δεν αρκεί αυτό. Πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στην παράμετρο «χρόνος».
Το βάθος του χρόνου καθορίζει τον προβληματισμό. Η φύση από μόνη της αλλάζει. Δημιουργεί νέες συνθήκες, κάνει νέες επιλογές. Ακόμη και η ανθρώπινη παρέμβαση αποτελεί φυσική διεργασία, αφού και εμείς μέλος της φύσης και δημιούργημά της είμαστε.
Ζούμε πιστεύοντας ανοήτως ότι η επομένη θερμή περίοδος της γης είναι πολύ μακριά και δεν μας αφορά, όμως αυτή είναι ήδη εδώ και θα την ακολουθήσει η επόμενη περίοδος των πάγων και αυτό θα γίνει ενδεχομένως πολλές φορές ακόμη, αν δεν καταρρεύσουν μαζικά όλα τα συστήματα σε κάποια από αυτές τις περιόδους πριν ο ήλιος μας εξαντλήσει τα αποθέματα υδρογόνου και μεταβληθεί στον κόκκινο γίγαντα που θα μας καταπιεί.
Ο οικολογικός προβληματισμός, όπως τίθεται σήμερα αφορά σε μια πολύ μικρή περίοδο της γήινης ιστορίας και μάλλον κατά την άποψή μου μας οδηγεί σε λανθασμένα συμπεράσματα και πρωτοβουλίες.
Ακούστε μια άλλη εκδοχή: Σήμερα τον πλανήτη μας κατοικούν 7.350.000.000 άνθρωποι. Είμαστε υπερβολικά πολλοί. Οι ειδικοί λένε πως ο γήινος πληθυσμός πρέπει να μειωθεί στα 2,5 με 3,0 δισεκατομμύρια για να μην αποσταθεροποιήσουμε τις φυσικές συνιστώσες που εγγυώνται την ζωή. Αν όντως μειωθεί ο πληθυσμός της γης στο μισό, αυτομάτως καταρρέει το υπάρχον σύστημα της παγκόσμιας διαχείρισης της οικονομίας, ακριβώς διότι αυτό σήμερα στηρίζεται στην αύξηση της κατανάλωσης και επομένως χρειάζεται την διαρκή και προοδευτική αύξηση του πληθυσμού, που δεν θα υπάρχει πλέον.
Με αυτή την λογική θα υποχρεωθούμε να διαφοροποιήσουμε το σύστημα ελέγχου της παγκόσμιας οικονομίας και θα επιστρέψουμε στους τοπικούς ελέγχους της οποιασδήποτε μορφής περιβάλλοντος: Φυσικό – Οικονομικό – Πολιτιστικό – Πολιτικό – εργασιακό – κοινωνικό, κλπ δηλαδή σε συστήματα περισσότερο οικεία, βατά και δοκιμασμένα σε βάθος χρόνου, τα οποία επέζησαν διαφορετικών πολιτικών συστημάτων και πολιτιστικών στιγμών.
Ήλθε η ώρα νομίζω να μιλάμε για επιβίωση.
Η 5η Ιουνίου είναι αφιερωμένη στο περιβάλλον
Στα πλαίσια αυτού του εορτασμού γίνεται και η αποψινή εκδήλωση που θα κλείσει με την διανομή μιας πάνινης σακούλας για τα ψώνια σας.
Στην περσινή χρονιά η παγκόσμια κοινότητα ασχολήθηκε με τις επιπτώσεις που έχουν στο περιβάλλον η παραγωγή και κατανάλωση αγαθών και έκλεισε με την ψήφιση από το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο του νόμου που απαιτεί την μείωση της χρήσης της πλαστικής σακούλας μιας χρήσεως στο μισό.
Η πλαστική σακούλα μιας χρήσεως είναι το σύμβολο της παρακμής του πολιτισμού μας. Ένα αχρείαστο σκουπίδι που επιβαρύνει παράλογα το περιβάλλον και θέτει σε κίνδυνο την ζωή μας.
Ένα τρισεκατομμύριο σακούλες πετάμε στα σκουπίδια κάθε χρόνο.
Οκτώ δισεκατομμύρια στην Ευρώπη με μέσο όρο 190 σακούλες κατ’ άτομο. Με τον νόμο θα περιοριστούν στις 90 για το 2019 και στις 40 το 2025.
Στην Ελλάδα αναλογούν 200 σακούλες κατά κεφαλήν, που κάποιες τις πετάμε και στην θάλασσα και πνίγουν τις θαλάσσιες χελώνες, ειδικά στην δυτική ακτή της Ελλάδας.
Πολυαιθυλένιο. Χρειάζονται 500 έως 1.000 χρόνια, κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα ακριβώς πόσα για να διαλυθεί μια πλαστική σακούλα. Θα γίνει ενδεχομένως σκόνη αλλά το μόριό του πολυαιθυλενίου δεν διασπάται, παραμένει ακέραιο και ενεργό και θα περάσει μέσω των ζώων που ήδη το τρώνε στην τροφική αλυσίδα.
Θα το φάμε κι εμείς μαζί με όλα τα άλλα δηλητήρια που αλόγιστα καταναλώνουμε με τις μολυσμένες τροφές και μόνο μετά από κάποιες γενιές θα ξέρουμε την ζημιά που κάναμε στην ζωή μας.
Η πλαστική σακούλα πρέπει να καταργηθεί. Κάποιοι προτείνουν την υποχρεωτική πληρωμή της, ώστε να πάψει να είναι πλέον ελκυστική. Το μέτρο εφαρμόζεται ήδη από ένα γνωστό πολυκατάστημα. Εγώ λέω να φορολογηθεί και μάλιστα αγρίως, έτσι ίσως να μην χρειασθεί να πληρώσουμε ακριβότερα το ψωμί, για να ικανοποιήσουμε τους δανειστές μας.
Προς το παρόν η πλαστική σακούλα προτιμάται γιατί το ενεργειακό της αποτύπωμα είναι μικρότερο της χάρτινης και της βαμβακερής. Ναι αλλά αυτό είναι ένα δόλωμα που επιτρέπει να γίνεται αποδεκτός ο κίνδυνος που απειλή την ζωή μας.
Αγαπητή Δέσποινα, η απόφασή του συλλόγου σας να διανείμει σήμερα στο ακροατήριο πάνινες σακούλες αποτελεί πράξη με υψηλή συμβολική αξία.
Χρειαζόμαστε όμως κι άλλες τέτοιες πρωτοβουλίες για να ευαισθητοποιήσουμε την κοινή γνώμη στις προκλήσεις που θέτει η μόλυνση του περιβάλλοντός μας.
