Υπάρχουν στιγμές που ένα βίντεο δεν αποτυπώνει απλώς ένα γεγονός, αλλά ξεσκεπάζει μια κοινωνική αποτυχία. Το βίντεο που κυκλοφορεί σήμερα από την Άνω Γλυφάδα, με τη γυναίκα που πνίγηκε εγκλωβισμένη κάτω από αυτοκίνητο που παρασύρθηκε από τα ορμητικά νερά και την προσπάθεια δύο – τριών ανθρώπων να βοηθήσουν, ανήκει ακριβώς σε αυτή την κατηγορία.
Γιατί το σοκ δεν προέρχεται μόνο από την τραγωδία. Προέρχεται από τη στάση των ανθρώπων γύρω της.
Σε μια πυκνοκατοικημένη γειτονιά, με πολυκατοικίες, μπαλκόνια και περαστικούς, ένας άνθρωπος χάνει τη ζωή του και κάποιοι επιλέγουν να σηκώσουν το κινητό τους αντί να σηκώσουν τα χέρια τους.
Ακόμα κι αν ήταν ένας εκείνος που κατέγραφε τη στιγμή, η πράξη παραμένει βαθιά προσβλητική για την ίδια την έννοια της ανθρώπινης αλληλεγγύης.
Στο βίντεο που κυκλοφορεί, φαίνεται ξεκάθαρα πως μόνο ένα-δύο άτομα προσπαθούν να βοηθήσουν. Ένα-δύο. Όχι δέκα. Όχι δεκαπέντε. Κι όμως, αν συγκεντρώνονταν 10-12 άνθρωποι και επιχειρούσαν συντονισμένα να μετακινήσουν έστω λίγο το όχημα, ίσως το αποτέλεσμα να ήταν διαφορετικό. Ίσως όχι. Αλλά η προσπάθεια θα είχε γίνει. Και αυτό αλλάζει τα πάντα.
Η γυναίκα δεν πνίγηκε σε έναν ερημικό δρόμο. Πνίγηκε μπροστά σε ανθρώπους. Και αυτό είναι το πιο βαρύ φορτίο αυτής της ιστορίας.
Τα κοινωνικά δίκτυα έχουν αλλοιώσει το αντανακλαστικό της βοήθειας. Έχουν μετατρέψει πολλούς πολίτες σε θεατές και από αυτόπτες μάρτυρες σε «παραγωγούς περιεχομένου». Η καταγραφή έγινε πιο σημαντική από την παρέμβαση. Το βίντεο πιο ισχυρό από το ένστικτο.
Κι όμως, όχι πολλά χρόνια πριν, είναι σίγουρο ότι σε μια παρόμοια περίπτωση πολύ περισσότεροι άνθρωποι θα έσπευδαν να βοηθήσουν αυθόρμητα. Χωρίς κάμερες. Χωρίς likes. Χωρίς θεατές.
Κάπου στη διαδρομή, κάτι χάθηκε.
Και ίσως είναι καιρός να σταματήσουμε να μιλάμε θεωρητικά για φιλότιμο, ζεστασιά και ανθρωπιά, και να αναρωτηθούμε:
όταν ένας άνθρωπος πνίγεται δίπλα μας, τι σηκώνουμε πρώτο;
Το κινητό ή τη συνείδησή μας;
