Κατά τη συζήτηση του θέματος των πρόσφατων εργασιών φύτευσης και περίφραξης στην παραλία Αγ. Νικολάου Καβουρίου, στη συνεδρίαση της 10ης Ιουνίου 2014 του Δημοτικού Συμβουλίου Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, μου δόθηκε η ευκαιρία να παρουσιάσω την άποψη – πεποίθηση ότι, ως Δήμος και ως τοπική κοινωνία, έχουμε με το μέρος μας ακλόνητα νομικά και πολεοδομικά επιχειρήματα για την προστασία της παραλίας, ενάντια σε όσους προσπαθούν, με διάφορους τρόπους, την καταπάτησή της, για ίδιον όφελος. Τα επιχειρήματα αυτά, τα οποία έχουν εφαρμογή όχι μόνο στην περίπτωση της παραλίας Αγ. Νικολάου Καβουρίου, αλλά και στο σύνολο της παραλιακής ζώνης των 3Β, είναι τα εξής:
(1) Ο αιγιαλός και η παραλία είναι πράγματα κοινόχρηστα και ανήκουν κατά κυριότητα στο Δημόσιο, το οποίο τα προστατεύει και τα διαχειρίζεται. Ο κύριος προορισμός των ζωνών αυτών είναι η ελεύθερη και ακώλυτη πρόσβαση προς αυτές. Στον αιγιαλό και την παραλία δεν επιτρέπεται η κατασκευή κτισμάτων παρά μόνο, κατ’ εξαίρεση, για κοινωφελείς περιβαλλοντικούς και πολιτιστικούς σκοπούς (άρθρο 2, παρ. 1, 3 και 4 του Ν. 2971/2001, περί Αιγιαλού και Παραλίας, ΦΕΚ 285Α/19-12-2001).
(2) Σύμφωνα με το διάταγμα της παραλιακής ζώνης του Σαρωνικού, από τον Φαληρικό Όρμο μέχρι την Αγία Μαρίνα Κρωπίας (ΦΕΚ 254Δ/05-03-2004), η παραλία Αγ. Νικολάου (όπως και πολλά άλλα τμήματα του συνόλου του παραλιακού μετώπου των 3Β) περιλαμβάνεται στις ζώνες 1α και 4β. Και για μεν την ζώνη 1α προβλέπεται μόνο η αποκατάσταση του φυσικού τοπίου αττικής χλωρίδας και πανίδας, ενώ απαγορεύεται κάθε δόμηση, στη δε ζώνη 4β, επιτρέπονται ελεύθεροι χώροι πρασίνου, υπαίθρια καθιστικά, διαδρομές περιπάτου και ποδηλάτου, μικρά κιόσκια – σκίαστρα, κλπ., ενώ, συγκεκριμένα στη Βουλιαγμένη, παραμένουν τα νομίμως υφιστάμενα αναψυκτήρια – εστιατόρια χωρίς δυνατότητα επέκτασης. Σε καμία περίπτωση δεν γίνεται αναφορά στη χρήση «Κατοικία», ως επιτρεπόμενη χρήση και, επομένως, οποιαδήποτε προσπάθεια αλλαγής χρήσης σε υφιστάμενο οικοδομικό τετράγωνο, μετά το 2004 (όπως αυτή του 2010-2011 στο επίμαχο οικόπεδο της παραλίας Αγ. Νικολάου), είναι, εξορισμού, παράνομη.
(3) Σύμφωνα με το άρθρο 10, παρ.6 του προαναφερθέντος διατάγματος, σε όλες τις ζώνες του παραλιακού μετώπου, πλην των ζωνών 3, 6α, 6β, 6δ και 7 (δηλαδή, πλην των οργανωμένων ακτών, μαρίνων και ναυταθλητικών εγκαταστάσεων), απαγορεύεται η περίφραξη. Επομένως, νέες περιφράξεις που δεν αντιστοιχούν σε προϋφιστάμενη ρυμοτομική γραμμή (όπως η περίπτωση της παραλίας Αγ. Νικολάου), είναι παράνομες και, ως εκ τούτου, κατεδαφιστέες.
(4) Οποιαδήποτε εξειδίκευση ως προς τον σχεδιασμό της παραλιακής ζώνης που αφορά το προαναφερθέν διάταγμα, γίνεται κατόπιν ειδικής μελέτης διαμόρφωσης της συγκεκριμένης παραλιακής ζώνης, όπως προβλέπεται από το άρθρο 10 του διατάγματος, η οποία πρέπει να εγκριθεί με απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής του ΟΡΣΑ. Μέχρι σήμερα, τέτοια μελέτη δεν υφίσταται για κανένα τμήμα της παραλίας των 3Β, ενώ κάθε μελέτη διαμόρφωσης οποιουδήποτε τμήματος της παραλιακής ζώνης, θα πρέπει, εκτός από την έγκριση της Εκτελεστικής Επιτροπής του ΟΡΣΑ, να γίνει με τις διαδικασίες που προβλέπονται από το νόμο, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής των κατοίκων. Άρα, κάθε απόπειρα δημιουργίας «τετελεσμένων», εκτός της προαναφερθείσας διαδικασίας, είναι, εκ των πραγμάτων, παράνομη.
(5) Η Διαπαραταξιακή Επιτροπή για το παραλιακό μέτωπο των 3Β, στην τελευταία της συνεδρίαση της 4ης Ιουλίου 2013, ενέκρινε, ομόφωνα, ένα «Πλαίσιο Αρχών για την Προστασία και την Ανάπλαση της Παραλίας του Δήμου Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης», όπως προτάθηκε από την Ένωση Πολιτών Βούλας, σύμφωνα με το οποίο, η παραλία αποτελεί κοινωνικό αγαθό και, ως εκ τούτου, κάθε μελέτη διαμόρφωσης του παραλιακού μετώπου θα πρέπει να εξασφαλίζει την ανεμπόδιστη πρόσβαση των κατοίκων προς τις ακτές. Το συγκεκριμένο πλαίσιο αρχών θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως γενικός οδηγός για οποιαδήποτε μελέτη διαμόρφωσης του παραλιακού μετώπου του Δήμου Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, με στόχο την κατοχύρωση του οράματος του Δήμου και της τοπικής κοινωνίας για το σημαντικότερο τμήμα της πόλης των 3Β, που είναι το παραλιακό της μέτωπο. Κάθε πρόταση που αντιβαίνει στο συγκεκριμένο πλαίσιο αρχών, θα πρέπει να θεωρείται απαράδεκτη.
Συμπερασματικά, θα μπορούσε να πει κανείς ότι, ενώ υπάρχουν σοβαρά επιχειρήματα για την προστασία της παραλίας των 3Β, ο Δήμος και οι κάτοικοι της περιοχής βρίσκονται πάντοτε πίσω από τις εξελίξεις, υπό την έννοια ότι δρουν «πυροσβεστικά», κάθε φορά που παρουσιάζεται περίπτωση καταπάτησης της ακτής και της παραλίας, όπως στην περίπτωση της παραλίας Αγ. Νικολάου.
Επομένως, απαιτείται, επειγόντως, ένα σχέδιο διαμόρφωσης του συνόλου της παραλίας των 3Β, το οποίο θα εκπονηθεί με βάση ενός ευρέως αποδεκτού πλαισίου αρχών (όπως είναι αυτό πού προαναφέρθηκε), με ανοιχτές διαδικασίες και συμμετοχή των πολιτών και των κοινωνικών φορέων, σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία, έτσι ώστε, όλοι να γνωρίζουν τι επιτρέπεται, τι δεν επιτρέπεται και ποιο είναι το κοινό όραμα και το συγκεκριμένο σχέδιο για την παραλία μας. Ένα όραμα και ένα σχέδιο, τα οποία, εφόσον γίνουν γνωστά και αποδεκτά από τη μεγάλη πλειονότητα των κατοίκων, θα αποτελέσουν το ανάχωμα ενάντια σε οποιαδήποτε σχέδια που θέτουν το ιδιωτικό όφελος πάνω από το δημόσιο και κοινωνικό συμφέρον.
