Αχαριστία είναι η μη ανταπόδοση – αναγνώριση – με πράξεις ή λέξεις, της ευεργεσίας – βοήθειας – που ζητήθηκε και δόθηκε καλοπροαίρετα και χωρίς ιδιοτέλεια.
Δεν νοείται ως αχαριστία η μη ανταπόδοση της ευεργεσίας που δόθηκε από σκοπιμότητα, ή κάποια ψυχική ανάγκη (αλτρουισμό, λύπη κλπ.).
Αχάριστος, αποκαλείται όχι μόνο αυτός που δεν εκτιμά και δεν ανταποδίδει την ευεργεσία – προσφορά – αλλά κι ο ανικανοποίητος που τα έχει όλα και γκρινιάζει για τα λίγα που δεν έχει.
Ο ευεργέτης, όταν ‘’προσδοκά ανταπόδοση’’ κι αυτή αργήσει, αρχικά κυριεύεται από παράπονο κι απογοήτευση κι έπειτα από ένα ακατάστατο συναίσθημα θυμού, αγανάκτησης, αυτομεμψίας κι ενοχής, που τελικά μετουσιώνεται σε απέχθεια προς τον ευεργετούμενο, γιατί από εγωισμό αρχίζει να πιστεύει ότι έκανε λάθος εκτίμηση και λάθος κίνηση.
Ο ευεργετούμενος που δεν νιώθει ανακλαστικά ευγνωμοσύνη και ανάγκη για ανταπόδοση, αδικεί κυρίως τον εαυτό του, κι εύκολα μπορεί να κάνει κακό στον ευεργέτη «αντί του μάννα να δώσει χολή», όταν πνευματικά, οικονομικά και κοινωνικά είναι κατώτερος κι έχει εγωισμό, γιατί η χαρά του (από κόμπλεξ κατωτερότητας) μετατρέπεται σε δυσφορία που δεν μπορεί να την ξεπεράσει.
Η ανιδιοτελής ευεργεσία, είναι μια Θεάρεστη πράξη που εισχωρεί στην ψυχή του ανθρώπου κι αποκαλύπτει αρετές, σαν την σκαπάνη όταν μπαίνει στο χώμα και αποκαλύπτει χρυσό.
Η ευγνωμοσύνη, είναι το απαύγασμα της ευχαρίστησης από μια ευεργεσία, που ως αναγκαίος και δυναμικός κρίκος της ανθρώπινης συναισθηματικής αλυσίδας, παραμερίζει τον εγωισμό.
Η αχαριστία είναι μια συναισθηματική μειονεξία – ψυχική τσιγγουνιά – που ως αγενές κι έκδηλο σημάδι κακού εγωισμού, προϋπάρχει στον νου και την καρδιά του ευεργετούμενου, κι εκδηλώνεται ως αδιαφορία.
Είναι «ακαρπία ξηρανθείσας συκής» άκαρπο και ξερό συναισθηματικό κλωνάρι, πάνω στο εύρωστο κι ευαίσθητο ψυχικό δένδρο της ανθρώπινης αγάπης, που δεν μεγαλώνει κι ούτε βγάζει φύλλα και άνθος, γιατί δεν μπολιάστηκε σωστά στην παιδική ηλικία.
Αν η αχαριστία δεν προέρχεται από κληρονομική ή ακούσια συναισθηματική επιμόλυνση, τότε ο αχάριστος διακατέχεται από έλλειψη κοινωνικής και συναισθηματικής αγωγής, ή από ενσυνείδητη διαστροφή και ψυχική αναισθησία.
Σημείωση: Στο κλασικό παράδειγμα αχαριστίας, της ευαγγελικής περικοπής των 10 λεπρών (Λουκά 17:12-19), ο Ιησούς δεν προσδοκούσε αμοιβή απ’ τους (9) που δεν επέστρεψαν να τον ευχαριστήσουν μετά την θεραπεία τους, ούτε να φανερωθεί η αδυναμία τους να δουν το Θεό στη ζωή τους, αλλά (όπως μάλλον θα έγραφε αν ζούσε ο Ντοστογιέφσκι) ήθελε να αναδείξει πόσο σημαντικό είναι για τον άνθρωπο, να έχει και να είναι έτοιμες να αναβλύσουν και να αποκαλυφτούν, οι ψυχικές κρυφές του αρετές!
Ο ευεργετημένος πρέπει να θυμάται για πάντα το καλό που του έκαναν, κι ο ευεργέτης να το ξεχάσει αμέσως.
Το να περιμένεις ευγνωμοσύνη είναι πολύ μίζερο και ταπεινό.
Γερόντισσα Γαβριηλία
Πρέπει κανείς να συμπληρώσει το ευεργέτημα που έκανε, συγχωρώντας την αχαριστία του ευεργετημένου.
ΤΕΡΙΕ
Βασίλης Χανόπουλος πρώην Αστυνόμος Α’ και εκπαιδευτής της ΕΛ.ΑΣ 6976788888
vasilischanopoylos@yahoo.gr
