Σε συνθήκες οικονομικής ασφυξίας βρίσκονται οι δήμοι της χώρας, όπως τόνισε ο Δήμαρχος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης και Α’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, μιλώντας στην ERTNEWS, στο πλαίσιο των σημερινών πανελλαδικών κινητοποιήσεων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ανήμερα της συζήτησης και ψήφισης του Κρατικού Προϋπολογισμού.
Όπως επεσήμανε, η Τοπική Αυτοδιοίκηση παραμένει ο μοναδικός δημόσιος θεσμός που εξακολουθεί να λειτουργεί με μνημονιακές οροφές χρηματοδότησης, γεγονός που μεταφράζεται σε μειωμένους πόρους και ανθρώπινο δυναμικό, τη στιγμή που οι ανάγκες των τοπικών κοινωνιών αυξάνονται διαρκώς.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, τα τελευταία έξι χρόνια το λειτουργικό κόστος των δήμων έχει αυξηθεί κατά περίπου 1,7 δισ. ευρώ, λόγω μισθολογικών επιβαρύνσεων, ενεργειακού κόστους και ανατιμήσεων πρώτων υλών. Ωστόσο, από το ποσό αυτό έχει καλυφθεί μόλις το μισό, δημιουργώντας ένα σωρευτικό λειτουργικό έλλειμμα που προσεγγίζει τα 800 εκατ. ευρώ.
Την ίδια ώρα, οι θεσμοθετημένοι πόροι της αυτοδιοίκησης έχουν υποστεί δραματική συρρίκνωση. Από το 8% του εθνικού εισοδήματος που λάμβαναν οι δήμοι το 2009, το ποσοστό μειώθηκε στο 2,6% μετά τα μνημόνια και σήμερα διαμορφώνεται μόλις στο 3,2%, απέχοντας σημαντικά από όσα προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία. Ενδεικτικά, ενώ ο νόμος προβλέπει χρηματοδότηση 8,2 δισ. ευρώ, για το 2025 διατίθενται μόλις 2,8 δισ.
Το αποτέλεσμα, όπως υπογράμμισε ο κ. Κωνσταντέλλος, είναι οι δήμοι να δυσκολεύονται πλέον να καλύψουν βασικές λειτουργικές ανάγκες, όπως συντηρήσεις υποδομών, παιδικές χαρές, οδοποιία και κρίσιμες καθημερινές υπηρεσίες προς τον πολίτη. Παράλληλα, ευρωπαϊκά και εθνικά χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης, το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» και ο «Φιλόδημος», χρηματοδοτούν αποκλειστικά έργα και όχι λειτουργικά έξοδα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη συνεχή μεταφορά νέων αρμοδιοτήτων στους δήμους χωρίς την αντίστοιχη εξασφάλιση πόρων, εξέλιξη που, όπως σημείωσε, οδηγεί την αυτοδιοίκηση σε θεσμικό και λειτουργικό μαρασμό.
Για όλους αυτούς τους λόγους, η Τοπική Αυτοδιοίκηση προχωρά σε πανελλαδική κινητοποίηση και ειρηνική διαμαρτυρία έξω από τη Βουλή, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς την Πολιτεία. «Η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι ο εγγύτερος θεσμός στον πολίτη και ο πρώτος που καλείται να διαχειριστεί κρίσεις. Για να ανταποκριθεί, χρειάζεται ουσιαστικά εργαλεία και επαρκείς πόρους», τόνισε χαρακτηριστικά.
