Jerusalem Post, Reuters
Το σύνθημα «Τζαβίντ Σαχ!» (Ζήτω ο Σάχης), που κάποτε θεωρούνταν πολιτικά ανέκφραστο, αντηχεί στους δρόμους καθώς οι ιρανικές διαμαρτυρίες συνεχίζονται για έκτη ημέρα, απαιτώντας το τέλος του θεοκρατικού καθεστώτος, το οποίο έχει πνίξει στο αίμα κάθε έκφραση δημοκρατίας και ελευθερίας με τη χρήση αληθινών πυρών. Οι Ιρανοί ζητούν την επιστροφή των Παχλαβί και της μοναρχίας ως σύμβολο σταθερότητας, ελευθερίας και δημοκρατικής διακυβέρνησης.
Όπως αναφέρει η Jerusalem Post, ο τίτλος «Τζαβίντ Σαχ!» αντηχεί στους δρόμους του Ιράν, σηματοδοτώντας μια αναπάντεχη και δυναμική πολιτική αλλαγή στην ψυχολογία των διαδηλωτών. Αυτό το σύνθημα, κάποτε πολιτικά ανέκφραστο, επιστρέφει καθώς οι διαδηλώσεις εντείνονται, φωνάζοντας την αντίθεση του κόσμου απέναντι στo ιρανικό καθεστώς.
Βίντεο από το εσωτερικό της χώρας δείχνουν πλήθη να φωνάζουν υπέρ της δυναστείας των Παχλαβί και να απαιτούν την πτώση του καθεστώτος, παράλληλα με εκφράσεις οργής για την οικονομική κρίση και την κατάρρευση του ριάλ, που οδήγησε την αξία του δολαρίου να φτάσει τα 1,4 εκατομμύρια ριάλ στην ελεύθερη αγορά, συγκριτικά με την επίσημη ισοτιμία των 42.000.
Από την Τεχεράνη μέχρι την Αχβάζ, τη Μασάντ και το Ισφαχάν, τα συνθήματα ξεπερνούν πλέον τα παραδοσιακά αιτήματα για βιοποριστικά θέματα, με φωνές να καλούν την επιστροφή του Σάχη και την ανατροπή του Χαμενεΐ. Διαδηλωτές επαναλαμβάνουν: «Ο Σάχης θα επιστρέψει» και «Όχι στη Γάζα, όχι στον Λίβανο, δίνω τη ζωή μου για το Ιράν», δείχνοντας ότι η δυσαρέσκεια αφορά πλέον το ίδιο το θεοκρατικό καθεστώς και την κατεύθυνση που έχει δώσει η ηγεσία του στην χώρα.
Για την ηγεσία του Ιράν, η επανεμφάνιση του «Τζαβίντ Σαχ» αποτελεί βαθιά ανησυχητικό σημάδι. Το θεοκρατικό καθεστώς αντιπροσωπεύει μόλις ένα μικρό τμήμα της μακράς ιστορίας τηε χώρας, όπου η πλειονότητα κυβέρνησης υπήρξαν σάχηδες και αυτοκράτορες.
Η επίκληση του Σάχη δεν είναι απλώς νοσταλγία, είναι ανοιχτή αμφισβήτηση της ιδρυτικής αφήγησης του καθεστώτος. Η διάδοση αυτών των συνθημάτων θυμίζει τις πολιτικές αναταραχές του 2022 με τα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία», όταν οι πολίτες αμφισβήτησαν τα κρατικά ταμπού.
Η συμμαχία μεταξύ της εμπορικής τάξης, των λαϊκών στρωμμάτων και των φοιτητών ενισχύει περαιτέρω την ασταθή κατάσταση. Τα λαϊκά στρώμματα, παραδοσιακά πυλώνας οικονομικής και πολιτικής δύναμης, συμμετείχε σε ιστορικές κινητοποιήσεις, όπως η Συνταγματική Επανάσταση και η κατάρρευση της μοναρχίας το 1979. Η επανεμφάνιση των φοιτητών, που κάποτε ήταν αντιμοναρχικοί, δείχνει τη μετατόπιση των πολιτικών αναφορών και τη συνύπαρξη διαφορετικών γενεών στο δρόμο.
Στο κέντρο αυτής της δυναμικής εμφανίζεται ο πρίγκιπας διάδοχος Ρεζά Παχλαβί, ο οποίος καλεί σε αλληλεγγύη και ενότητα, ενώ θέτει τις βασικές αρχές για ένα μετα-καθεστώς Ιράν: εδαφική ακεραιότητα, ισότητα, ατομικές ελευθερίες και διαχωρισμό θρησκείας και κράτους. Τονίζει ότι δεν διεκδικεί τον θρόνο χωρίς δημοκρατική διαδικασία, αφήνοντας τον λαό να επιλέξει. Παρά την εξορία του, η επιρροή του στους διαδηλωτές είναι εμφανής, υποδηλώνοντας ότι το ρανικό καθεστώς αντιμετωπίζει πλέον μια βαθιά πολιτική και κοινωνική πρόκληση.
Στο πλαίσιο αυτό ο πρίγκιπας του Ιράν Ρεζά Παχλαβί συνεχίζει να ενθαρρύνει τον ιρανικό λαό και δη την έκτη ημέρα των διαδηλώσεων με μια ανάρτηση του νωρίς το πρωί της Παρασκευής έστειλε το μήνυμα: «Γράφετε Ιστορία. Μια Ιστορία που γράφεται με το θάρρος, την αλληλεγγύη και την αποφασιστικότητα ενός έθνους να ανακτήσει τη χώρα του. Μείνετε ενωμένοι. Μείνετε συγκεντρωμένοι στον στόχο. Η νίκη είναι δική μας».
Η τρέχουσα κρίση, επίσης, δείχνει ότι κάτι μη αναστρέψιμο έχει ήδη συμβεί: ο ιρανικός λαός ζητά την επιστροφή του Σάχη, υπερβαίνοντας οικονομικά αιτήματα και αμφισβητώντας τη θεμελιώδη νομιμοποίηση του καθεστώτος. Η δυναμική αυτή αναμένεται να συνεχιστεί, ενώ οι δρόμοι της χώρας αποτελούν τον καθρέφτη μιας κοινωνίας που επαναδιαπραγματεύεται την ίδια της την ταυτότητα.
