ΑΡΘΡΑ

Βασίλης Χανόπουλος

Ο Βασίλης Χανόπουλος είναι πρώην Αστυνόμος Α'  και εκπαιδευτής της ΕΛ.ΑΣ. 

Η κριτική και οι απρόκλητες συγκρούσεις της

0 22 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2016, 11:04

Κριτική είναι η λεκτική ή γραπτή εκφρασμένη ατομική ή και ομαδική άποψη, για κάποιο δημόσιο θέμα, ή για την συμπεριφορά ή την εικόνα κάποιου ατόμου, συνήθως ‘’πιμπλάμενη’’ στοιχείων επιθετικότητας.

Είναι μια «εξομολόγηση» για ότι αντιβαίνει σε αυτά που πιστεύει, νιώθει και προσδοκά κάποιος από τους άλλους, που όταν γίνεται τακτικά και αχαλιναγώγητα, καταντά παθιασμένη συνήθεια!

Η στάση αυτή (η κριτική) πέραν της μνησικακίας που κατακλύζει αμέσως μετά το συμβάν, αυτόν που τον παρατηρούν, δημιουργεί και άλλες απρόκλητες συγκρούσεις:

Η πρώτη είναι η ΚΡΙΣΗ. Κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός και γι’ αυτό είναι εύκολο να βρίσκουμε στον άλλο, κάποια στοιχεία συμπεριφοράς, με τα οποία δεν συμφωνούμε!

Η δεύτερη είναι η ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ. Ότι δεν καταλαβαίνουμε στην συμπεριφορά του άλλου, πυροδοτεί την δεύτερη φάση.
Η κατηγορία οδηγεί στην τρίτη φάση που είναι η ΕΚΔΙΚΗΣΗ, η οποία μπορεί να γίνει συνειδητά με ποικίλους τρόπους, ή ασυνείδητα με κάποιον πανούργο τρόπο, και να περάσει απαρατήρητη, ακόμα και από τον άνθρωπο που την πραγματοποιεί.

Η κριτική όπως και η κρίση, συνήθως ξεκινά από μια υποκειμενική διαπίστωση «κρίνουμε εξ ιδίων τα αλλότρια» ή και αντικειμενική, προχωρά στην παρατήρηση και τελικά στην επισήμανση και την υπόδειξη. Το αν είναι λανθασμένη ή σωστή η διαπίστωση, δεν ενδιαφέρει και πολύ, στην παραγωγή των εμπαθών συναισθημάτων καθώς, αναπτύσσονται ούτως ή άλλως.

Ο ελεγχόμενος (αυτός που θα υποστεί την κριτική), περνά από μια σειρά συναισθηματικών εκδηλώσεων:

1ον Αντιδρά έμπρακτα ψυχοσωματικά στην κριτική και τα επακόλουθα της.

2ον Προσπαθεί να δικαιολογηθεί.

3ον Λυπάται (πληγώνεται) και προσβάλλεται (θίγεται) η υπερηφάνεια του, φουντώνει συναισθηματικά και κυριεύεται από εγωισμό.

Ο εγωισμός του συσκοτίζει – ταράσσει - το νου και την διάνοια, του «μπλοκάρει» την λογική και πυροδοτεί μια σειρά από κακές ιδιότητες της ψυχής, όπως αυτές της εμπάθειας για εναντίωση και της μνησικακίας, με απόρροια την εκδίκηση - ανταπόδοση της κριτικής, της κρίσης, της παρατήρησης, της επισήμανσης και της υπόδειξης.
Κριτική στάση, είναι η πάγια συνήθεια κριτικής, που υιοθετούν όσοι διαμαρτύρονται για όλα και θεωρούν ότι αυτοί ποτέ δεν φταίνε για κάτι, που δεν λειτουργεί σωστά!

Η κριτική στα δημόσια πράγματα είναι απαραίτητη, όπως είναι το κλάδεμα για το αμπέλι, αρκεί αυτή να γίνεται με προσοχή και να μην είναι κακόβουλη και με χυδαίο λόγο και τρόπο.

Η κρίση χωρίς την ανιδιοτέλεια την αλήθεια και την αγάπη, γίνεται εύκολα συκοφαντία - καταλαλιά - λοιδορία και εξουθένωση.
Την κριτική και τον έλεγχο, όπως και να το κάνει κάποιος δεν θα είναι αρεστός!

Οι εκφράσεις «στα λέω για το καλό σου», όπως αντίστοιχα και το «πέστα μου για να διορθώνομαι» και το «καλά μου τα λες» είναι υποκριτικές και δεν μπορούν να κρύψουν, ούτε την επιθετική και υποτιμητική διάθεση του ατόμου που κριτικάρει, κρίνει ή ελέγχει, ούτε την λυπημένη και εμπαθή αντίδραση, εκείνου που δέχεται την κριτική, την κρίση και τον έλεγχο.

Αντίθετα με την κριτική, η καλοπροαίρετη συμβουλή, δεν προσκρούει σε κακότροπη αντίδραση, όταν αυτός που συμβουλεύει, δεν είναι θυμωμένος και την δίνει με αγάπη και με δ ι ά κ ρ ι σ η: για το πώς, πότε, που και γιατί πρέπει να γίνει.

Η διάκριση, λένε οι πατέρες της εκκλησίας είναι, "μείζων πασών των αρετών’" και η θεμελιώδης προϋπόθεση της σωστής κρίσεως, ενώ η λύπη, τρώει την ψυχή του ανθρώπου, όπως ο σκώρος τρώει το ρούχο και δεν τον αφήνει να δεχθεί συμβουλευτικά λόγια, ακόμη και από γνήσιους φίλους και συγγενείς, ούτε να τους δώσει καλή ή ειρηνευτική απόκριση.
“Μη κρίνετε κατ' όψιν, αλλά την δικαίαν κρίσιν κρίνατε” Ιωάν. ζ΄ 24.

Η κριτική, όπως η βροχή, πρέπει να είναι αρκετά ευγενική για να βοηθήσει την ανάπτυξη ενός ανθρώπου, και όχι να καταστρέψει τις ρίζες του. Frank A. Clark,

Σχόλια Αναγνωστών

0 Προσθήκη σχολίου

Δεν υπάρχουν ακόμα σχόλια για αυτό το άρθρο.

ΠΡΟΣΘΕΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ!
Απάντηση σε x
* Υποχρεωτικά πεδία* Το vimaonline σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά και άσχετα με το περιοχόμενο του άρθρου σχόλια. Είναι αυτονόητο πως η ομάδα διαχείρισης φέρει ευθύνη μόνο για τα επώνυμα άρθρα των συντακτών και των συνεργατών της.

Σας ευχαριστούμε για την συμμετοχή σας.