ΑΡΘΡΑ

Σταμάτης - Στυλιανός Βλάχος

MSc. Περιβαλλοντολόγος, διαχείριση ενέργειας & περιβάλλοντος, μέλος Οικολογικής Συνεργασίας Δήμου Παλαιού Φαλήρου ECO+  

Παρατήρηση: Tο κλειδί της επιστήμης!

0 13 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2021, 19:04

«Η γνώση προκύπτει από τη διαδικασία της παρατήρησης των ομοιοτήτων και των επαναλήψεων των γεγονότων που συμβαίνουν γύρω μας.»
Wilfred Trotter, 1872 – 1939, Άγγλος χειρουργός – πρωτοπόρος στην νευροχειρουργική


Σίγουρα, οι περισσότεροι από εμάς θα έχουμε ακούσει για τον περίφημο Αρχαίο Έλληνα φιλόσοφο και πανεπιστήμων, Αριστοτέλη! Δεν είναι λίγες οι φορές που σταθήκαμε με ένα απαράμιλλο δέος και θαυμασμό απέναντι σε αυτόν τον σπουδαίο άνθρωπο, ο οποίος τοποθέτησε το δικό του λιθαράκι στην εξέλιξη της νόησης, της άρτιας επιστημονικής σκέψης και στη κατάρτιση μίας εμπεριστατωμένης μεθοδολογίας γύρω από προβλήματα κι αινίγματα που ταλαιπωρούν τον άνθρωπο και την κοινωνία στην οποία μετέχει κι εδράζεται. Διέθεσε πάγιους και κοινωφελείς πόρους διανόησης, καθώς κι αναζήτησης κανόνων και αξιωμάτων που διέπουν τις φυσικές συνθήκες πάνω στις οποίες εδράζονται απόψεις, έρευνες και ιεραρχημένες συλλογιστικές διαδικασίες.

Αφιερώνοντας σημαντικές πτυχές του βίου του, με αξιόλογη διάθεση εξερεύνησης και κατανόησης του αγνώστου, παραμερίζοντας το «εγώ» και τα «θέλω» του, κατόρθωσε να αποτυπώσει το δικό του στίγμα στον ρου της Ιστορίας. Σε μία εποχή ποικίλων συγκρουσιακών παραγόντων, η συμβολή του υπήρξε καταλυτική όσον αφορά τις μεθόδους που χρησιμοποιούσε για την αναγνώριση κι αποκωδικοποίηση ερωτημάτων, στην αντιμετώπιση καταστάσεων που μετέρχονταν άμεσης επιλύσεως, μα πάνω από όλα, της αντίληψης ζωτικών αναγκών για μετάβαση σε ένα κοινωφελές στάδιο επίτευξης του γνωσιακού κάλλους και κοινωνικής ευημερίας.

Σύμφωνα με αναφορά της αγγλόφωνης Εγκυκλοπαίδειας γενικού ενδιαφέροντος Larousse Britannica, χαρακτηρίζει τον Αριστοτέλη ως τον πρώτο γνήσιο επιστήμονα στην ιστορία, με σημαντική γνωσιακή παρακαταθήκη για κάθε κατοπινό επιστήμονα που έχει επιλέξει να αφοσιωθεί στην έρευνα, στην αντιμετώπιση και την απάλειψη του ανθρώπινου πόνου, όπως και στην κατανόηση συνθηκών και σκιαγραφημένων εικόνων του αισθητού κόσμου που συμβάλλουν στην δημιουργία γόνιμου εδάφους για την μελέτη φαινομένων που περιβάλλονται από ανεξιχνίαστα ή/και διφορούμενα ερωτήματα.

Οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι, μαζί με τον δάσκαλό του Πλάτωνα αποτελεί σημαντική – ιδεάζουσα μορφή της φιλοσοφικής σκέψης και της συστηματικής μεθοδολογικής ανάλυσης που επιτελούσε στον αρχαίο κόσμο, με το σύνολο της επιρροής του να τον κατατάσσει μεταξύ των κορυφαίων προσωπικοτήτων όλων των εποχών της Ιστορίας. Η οξυδέρκεια της εκφοράς του λόγου του, η παραστατικότητα της διδασκαλίας, καθώς και η επιστημονικότητα που αναδυόταν από εκείνη διαπερνούσε ριζικά με την επιρροή της την φιλοσοφία του Δυτικού Κόσμου, κρατώντας τα σκήπτρα της επιρροής μέχρι και την Επιστημονική Επανάσταση του 17ου αιώνα.

Ο πρώτος πανεπιστήμων Αρχαίος Έλληνας με απαράμιλλο ζήλο για εξερεύνηση του αγνώστου είχε εντρυφήσει σε ένα σύνολο από πεδία που άπτονταν της φιλοσοφίας, της ψυχολογίας, της φυσικής, των μεταφυσικών, της Ηθικής, της Πολιτικής και των τεχνικών, ενώ υπήρξε δημιουργός της «λογικής» με τα Λογικά ή Όργανον διατυπώνοντας πρώτος τους νόμους που διέπουν την ανθρώπινη νόηση και των μεθόδων συλλογισμού.

Δε πρέπει να παραλείψουμε το γεγονός ότι, με τα έργα που εκπόνησε στο πεδίο της βιολογίας τοποθέτησε τα θεμέλια της φυσικής επιστήμης, της ζωολογίας και της συγκριτικής ανατομίας, ενώ δημιουργήθηκαν οι κατάλληλες περιστάσεις για γόνιμες συζητήσεις με όρους πραγματικούς κι αισθητούς. Συνέστησε την ενσάρκωση του ορθού μέτρου σε όλες τις εκδηλώσεις του βίου του, πολλές φορές, συνεπικουρούμενο με την ευγένεια και την τρυφερότητα που ενέπνεε στον περίγυρό του. Ευλόγως μπορούμε να πούμε ότι, κατατάσσεται μεταξύ των κορυφαίων επιστημόνων που συνέβαλλαν στην ξεδίπλωση αρετών, σφυρηλάτησαν και μεγένθυναν τον ανθρώπινο πνευματικό ορίζοντα, δημιουργώντας άτεγκτα επιστημονικά άλματα στο ξεκλείδωμα κοινωφελών οριζόντων κι ατραπών.

Μέσα από τις ατραπούς αναζήτησης της καίριας γνώσης κι αλήθειας, ο Σταγειρίτης φιλόσοφος είχε καταφέρει να ορίσει την δική του επιστημονική μεθοδολογία στην κατανόηση φαινομένων που στέκονταν οδόφραγμα, στην προσωπική εξέλιξη του ανθρώπου και των κοινωνιών, στις οποίες ήταν οργανωμένος, εμποδίζοντας να αμβλύνει το πνεύμα του και τους γνωσιακούς τρόπους που θα αντιμετώπιζε τις κάθε λογής προκλήσεις. Είχε ορίσει μία – εξ’ολοκλήρου – δική του ατραπό αποκρυπτογράφησης γεγονότων, φυσικών μυστηρίων και προβλημάτων που είχαν τοποθετήσει τις ρίζες τους στο γηίνο, φυσικό – ανθρώπινο περιβάλλον, δημιουργώντας τις αρμόζουσες επιστημονικές βάσεις για την συλλογή πληροφοριών, με την περεταίρω συστηματική διερεύνηση και διαχείριση εκείνων.

Και το συγκεκριμένο ήταν: η «Λογική»! Η αποκλειστική μελέτη των τρόπων συλλογισμού στις υπό εξέταση κι επεξεργασία πληροφορίες, καθώς και η χρήση του κριτηρίου της εγκυρότητας εκείνων, βρίσκοντας εφαρμογή σε μία σειρά από λογικές διαπιστώσεις και κανόνες. Διότι, με βάση την έννοια της «λογικής» έχουμε την δυνατότητα να κατανοήσουμε και να επεξεργαστούμε κείμενα, ερευνητικές μελέτες κι αναφορές που εμπίπτουν στις επιστήμες της φιλοσοφίας, των μαθηματικών, της φυσικής, της σημασιολογίας, όπως κι εκείνης της πληροφορικής. Όμως, για να ενεργοποιήσει την αλληλουχία των νοητικών εκείνων υπολογισμών, οι οποίοι συμβάλλουν στη λογική σύνδεση νοημάτων και σκέψεων για την διερεύνηση αινιγματικών φαινομένων, ο περίφημος Έλληνας πανεπιστήμων διέθετε ένα εξαιρετικά μεγάλο προσόν, το οποίο είχε αξιοποιήσει κι εν συνεχεία, αναπτύξει σε ιδιαίτερα υψηλό βαθμό. Κι αυτό ήταν: η παρατήρηση! Το κλειδί που ανοίγει τις πόρτες σε όλες τις επιστήμες!

Για εκείνον τον μεγάλο Έλληνα, η παρατήρηση συγκρότησε τον θεμέλιο λίθο πάνω στον οποίο οικοδόμησε άτεγκτες επιστημονικές διαπιστώσεις και γαλούχησε μία ολόκληρη εποχή έρευνας, μελέτης κι ανάλυσης φαινομένων, με μοναδικό γνώμονα, την ευημερία του ανθρωπίνου γένους και την κατάκτηση της σοφίας μέσω της πάγιας κι επιστημονικά οργανωμένης και τεκμηριωμένης γνώσης. Βάσει της συγκεκριμένης διαδικασίας, αξιοποίησε όλα τα κατάλληλα δεδομένα αντλώντας πληροφορίες για συμβάντα που εκτυλίσσονταν στον πραγματικό χώρο, ώστε – στη συνέχεια – να προβεί σε ένα λογικό συμπέρασμα και μία τεκμηρίωση, η οποία θα επισφράγιζε την εγκυρότητα και την αξιοπιστία της μεθόδου, συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στην αντικειμενικότητα κι αμεροληψία των παρατηρήσεών του.

Διέθετε το ιδιαίτερο προσόν να κρατά συνεχείς, συστηματικές σημειώσεις, όπου με βάση τις οποίες, στο φυσικό περιβάλλον και χρόνο, εντόπιζε τα αληθινά, αδιάψευστα στοιχεία και τεκμήρια που συνέθεταν την διάφανη εικόνα μίας φυσικής κατάστασης, μίας κοινότητας, ενός δυσνόητου, ανεξήγητου φαινομένου που παρατηρούσε, μετουσιώνοντας την προκύπτουσα αυτή πληροφορία σε γνώση. Με την ποσοτική του προσέγγιση προσπαθούσε να απαντήσει στο βασικό και καίριο ερώτημα: «τί συμβαίνει;», ενώ με τη διεξοδική ποιοτική του έρευνα εστίαζε στις οπτικές γωνίες υπό το πρίσμα των οποίων, τα γεγονότα και οι καταστάσεις που τα ευνοούσαν θα του έδιναν διάσπαρτες πληροφορίες προσπαθώντας εκείνες να επεξηγήσουν τον εύλογο προβληματισμό του: «γιατί συμβαίνει;».

Με βάσει τα ανωτέρω, οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι, η μέθοδος της παρατήρησης συντελεί στην αφετηρία μίας πρωταρχικής κατανόησης ορισμένων προβληματισμών κι ερωτημάτων που, εν συνεχεία, μας παρέχουν το έναυσμα να δημιουργήσουμε τις αρμόζουσες συνθήκες για έναν εμπεριστατωμένο σχεδιασμό κι αξιολόγηση δεδομένων, με σκοπό να προβούμε στο τελικό στάδιο εκπόνησης μίας άρτιας και τεκμηριωμένης – με επιστημονικά κριτήρια – έρευνας. Συγκροτεί μία πολύ χρήσιμη επικουρική τεχνική συλλογής δεδομένων, που σε συνδυασμό με άλλες επιστημονικές μεθόδους εκτέλεσης, παρέχει την δυνατότητα να αποδώσει εξαιρετικά ενδιαφέρουσες και – περεταίρω – επεξεργάσιμες πληροφορίες για το θέμα στο οποίο έχουμε καταστρώσει πεδίο πνευματικής ενασχόλησης, με σκοπό να παρθούν καίριες αποφάσεις που θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην ανθρώπινη κοινωνία και πρόοδο.

Γίνεται κατανοητό ότι, η επιστημονική παρατήρηση έχει αποκλειστικά γνωστικούς σκοπούς που αφορούν την διατύπωση και τον ακραιφνή έλεγχο των υποθέσεων στο υπό μελέτη ζήτημα που εδράζεται στο πεδίο ενδιαφέροντός μας. Διότι, η επιστημονική μέθοδος της παρατήρησης εκκολάπτει τις κατάλληλες ρήτρες για την κατασκευή υποθέσεων που θα μας βοηθήσουν στον αποκλειστικό σχεδιαμό του πειράματος, ώστε να υπάρξει σχετική διευκόλυνση στη συλλογή των απαραίτητων δεδομένων και – εν συνεχεία – στην οικοδόμηση ενός πλαισίου ολιστικής ανάλυσης κι ερμηνείας εκείνων.

Καταλήγοντας στα επιθυμητά συμπεράσματα, δημιουργούνται οι ενδεδειγμένες συνθήκες για την κατασκευή μίας συμπαγούς θεωρίας, η οποία θα εμπίπτει στα αξιώματα της επιστημονικής έγκυρης εφαρμογής και της αλήθειας.
Οι επιστήμες έχουν προσωπική και κοινωνική διάσταση. Δεν συνιστούν μυστικές διαδικασίες, δεν ανήκουν σε μία μικρή – κλειστή ομάδα ανθρώπων, ούτε επιθυμούν να επιφέρουν αποπροσανατολισμό και σύγχυση στους πολίτες. Διαμέσου της επιστημονικής παρατήρησης, που διαθέτουν ως κύριο μεθοδολογικό τους εργαλείο, προσπαθούν να επεξηγήσουν ποικίλων ειδών προβλήματα και γρίφους, ενώ δύνανται να περιγράψουν και να εξηγήσουν την πραγματικότητα στην οποία λαμβάνουν μέρος τα υπό εξέταση γεγονότα με σαφήνεια κι αναλυτική περιγραφή.

Θέτωντας καίρια ερωτήματα που προκύπτουν μέσα από ενδελεχείς παρατηρήσεις, καθώς και η επίπονη προσπάθεια απάντησης εκείνων μέσω της επαληθεύσεως ευρυμάτων ή/και λοιπών σχετικών πειραματικών διαδικασιών, ορίζουν μία αυστηρή μεθοδολογική τεχνική σχεδιασμού, διεξοδικής ανάλυσης των ευρημάτων και κατανόησης της – υπό μελέτη – υφιστάμενης κατάστασης, ώστε να καταλήξουν σε ένα επιθυμητό κι αποδεκτό συμπέρασμα, το οποίο θα επιβραβεύσει την αρτιότητα όλης της επιστημονικής διαδικασίας που ακολουθήθηκε. Δεν επιδέχονται εκπτώσεις, υποστηρίζουν το δίκαιο κι αληθές, ενδυναμώνοντας πρακτικές που κινούνται στις οδούς της ενδεδειγμένης απόδειξης και των πραγματικών όρων που τη συνοδεύουν, ικανές να προσφέρουν χέρι βοηθείας σε ανθρώπους και καταστάσεις που απασχολούνται από περίπλοκα ερωτήματα και γρίφους.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι, η έννοια της λέξης «παρατήρηση» έχει βαρύνουσα σημασία στους κόλπους των θετικών και θεωρητικών επιστημών. Υπό τη σκέπη εκείνης, καλλιεργήθηκαν κι αναπτύχθηκαν οι απαραίτητες συνθήκες στην αποκωδικοποίηση περίπλοκων προβλημάτων κι ερμηνειών, όπου σε συνδυασμό με την «λογική» και την υποστήριξη λοιπών επιστημονικών μεθόδων, κατέστησαν σαφείς τις πάγιες οδούς της αρτιμελούς γνώσης, της εμπεριστατωμένης πρακτικής, ενώ χάραξαν ρηξικέλευθες αλλαγές στον χώρο της ανθρώπινης συμπεριφοράς με την ανάπτυξη συνεχών επιστημονικών προσεγγίσεων κατανόησης των νόμων και κανόνων που διέπουν τις λειτουργίες του φυσικού περιβάλλοντος. Τιθάσευσαν τις ατραπούς της άγνοιας και του αγνώστου, παροτρύνοντας τον άνθρωπο να σκεφθεί και να αναλογισθεί τί λογίζεται ως επωφελές για εκείνον και την κοινωνιά στην οποία μετέχει κι αλληλεπιδρά.

Αναβάθμισαν το ανθρώπινο πνεύμα, προσθέτωντας ιδεώδη κι αξίες μέσα από την αρτιότητα της επιστήμης, της πολυεπίπεδης νοητικής σκέψης, του μεθοδικού – συστημικού συλλογισμού της κρατερής λογικής και φρόνησης που αναδύονται από εκείνη. Μεγάλωσαν τα χωράφια των καλλιεργούμενων επιστημονικών ιδεών με το προσοδοφόρο λίπασμα της επιθυμίας για περισσότερη μάθηση και μεγένθυναν το κοσμικό διανόημα, τοποθετώντας υψηλά τον γνωσιακό δείκτη, εξιδανικεύοντας την μεγαλοσύνη του πνεύματος και ξεκλειδώνοντας περαιτέρω επωφελείς ικανότητες του ανθρωπίνου νου.

Η αποκωδικοποίηση μονομερών νουκλεοτιδίων των μακρομοριακών ενώσεων στελεχών του ιού Sars-CoV-2 (CoViD-19) πραγματοποιήθηκε μέσω της επιστημονικής μεθόδου της παρατήρησης. Σύμφωνα με την συγκεκριμένη – παράλληλα με την χρήση λοιπών επιστημονικών τεχνικών και της απαιτούμενης γνώσης κι εξειδίκευσης – δημιουργήθηκαν δεδομένα, υπήρξε περεταίρω ανάλυση και μελέτη αυτών, μία σειρά από διαδοχικές επαληθεύσεις και πειραματισμούς, καθώς και σχολαστική καταγραφή όλου του φάσματος του τρόπου αντίδρασης του υπό εξέταση φαινομένου, που μας παρέχει μία πλήρη εικόνα της διακύμανσης της συνολικής συμπεριφοράς του στο χρόνο και στα περιβάλλοντα στα οποία έχει διάδραση.

Οι ειδικοί επιστήμονες ιατροί, βιολόγοι και χημικοί, κατόρθωσαν να διακόψουν την επέλαση της καταστρεπτικής ασθένειας, δημιουργώντας μία ζωτική ασπίδα προστασίας: ένα εμβόλιο, το οποίο θα μετριάσει – σε ένα αρκετά αποδεκτό ποσοστό – την δυναμική του. Και το συγκεκριμένο το κατόρθωσαν, έχοντας για σύμμαχο τις παγιωμένες επιστημονικές γνώσεις τους, την εμπειρία, την ενδεδειγμένη εξειδίκευση και τις κατάλληλες τεχνικές, οι οποίες αναδείχθηκαν μέσα από την μέθοδο της αναλυτικής και συστηματικής παρατήρησης, συγκροτώντας ένα τελέσφορο όπλο απέναντι στη δυσπιστία, και την άρνηση μίας σύγχρονης κατάστασης, της οποίας μέτοχοι θεωρούνται ομάδες ατόμων που βρίσκουν έρεισμα σε προσωπικά και μη συμφέροντα.

Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι, στην σύγχρονη εποχή που διανύουμε, οι επιστήμες – και δη, οι θετικές – πλήττονται από τις επιδρομές βόρβορων ιδεολογιών, οι οποίες τοποθετούν τον αξιακό τους πυρήνα στον φόβο, την προκατάληψη, την αφέλεια και την άγνοια, βρίσκοντας καταφύγιο σε ομάδες ατόμων που εποφθαλμιούν την αλήθεια των όρων που θέτει η επιστήμη.

Προσπαθούν να διασπείρουν ψευδή στοιχεία και διαστρεβλωμένες θεωρίες, με σκοπό να βλάψουν τις γέφυρες επικοινωνίας μεταξύ επιστημόνων – Κράτους και πολιτών. Αδυνατούν να ενστερνιστούν τις νέες συνθήκες υπό το πρίσμα των οποίων όλα τα κράτη διατηρούν μέτρα προστασίας κι ασφάλειας ενάντια σε αυτόν τον αστάθμητο παράγοντα υψηλούς επικινδυνότητας. Δεν μπορούν να αντιληφθούν και να αφομοιώσουν το κοινό αίσθημα των πολιτών για αναζήτηση και ταυτοποίηση των αιτιών του θλιβερού συμβάντος, ενώ με την εγωπάθειά τους αρνούνται να συνειδητοποιήσουν την πραγματικότητα της υφιστάμενης κατάστασης, με αποτέλεσμα να επιβαρύνουν το ήδη αγανακτισμένο κλίμα, διασπείροντας την πονηριά και τη καχυποψία στον κοινωνικό ιστό.

Η επιστημονική μέθοδος της παρατήρησης κατόρθωσε να ξεκλειδώσει – όπως και συνεχίζει να ξεκλειδώνει – απάτητα χωράφια προβλημάτων και μυστηρίου, τα οποία στέκονταν εμπόδιο στους ορίζοντες της εξέλιξης κι αυτοπραγμάτωσης που έθετε ως ιδεολογικό έρεισμα ο ίδιος ο άνθρωπος. Δεν προσπαθεί να τον παρασύρει στις ατραπούς της παραπληροφόρησης, της άγνοιας και της λήθης. Δεν αποζητά να ηγηθεί της καταστρατήγησης κανόνων της ηθικής, της ελεύθερης βούλησης και γνώσης. Ούτε να τον εμπαίξει στο θέατρο παραλόγου που κατασκευάζουν προς δικό τους όφελος διάφορες ομάδες και συντεχνείες καχύποπτων συμφερόντων.

Αντίθετα, φιλοδοξεί να εγκιβωτίσει τον κοινωφελή σκοπό, για τον οποίο θα καταφέρουμε να επιχειρήσουμε μία ρηξικέλευθη διείσδυση στην αλήθεια και την επίγνωση πραγμάτων και διαδικασιών που θα διευθετήσουν το λάθος και την αστοχία, με το να εντάξουν τις σωστές παραμέτρους στην μακροσκελή εξίσωση κατασκευής εύθετων κανόνων και σταθερών. Εκείνοι, με τη σειρά τους, θα επαληθεύουν τη φυσική δράση κι εξέλιξη των πραγμάτων και θα προτάσσουν τη λογική, τη γνώση και τον καίριο συλλογισμό ως κομμάτια που θα ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της σοφίας.

Η εξέλιξη των επιστημών θεωρείται συνυφασμένη με την έλξη του ανθρώπου να εξερευνήσει μονοπάτια απάτητης γνώσης και να τα ενσωματώσει στο υγιές αξιακό του σύστημα, αφήνωντας πίσω την στασιμότητα, τη δεισιδαιμονία και τον ενδεχόμενο φόβο αποτυχίας. Διότι, η επιστήμη της παρατήρησης ως το πρωταρχικό δομικό σκαλοπάτι πολλών επιστημών επέζησε ανά τους αιώνες, άτεγκτη. Και η κάθεμια επιστήμη σκιαγραφήθηκε ως «τέχνη» στα μάτια και το μυαλό ρομαντικών ανθρώπων που αποζητούσαν – κι αποζητούν – ένα καλύτερο επίπεδο αλλαγής του φυσικού και πνευματικού κόσμου, διακυβεύοντας, στις περισσότερες των περιπτώσεων, να απωλέσουν την ίδια τους τη φήμη κι αξιοπρέπεια, τον ίδιο τους τον εαυτό και υπόσταση.

Την «τέχνη» της επιστήμης και των επιστημονικών μεθοδολογιών που την εκπροσωπεύουν, τη βιώνουν άνθρωποι που έχουν στερηθεί υλικά κι άϋλα αγαθά κι οραματίζονται ένα προσοδοφόρο αύριο για τις νεότερες γενεές και την κοινωνία στην οποία μετέχουν. Παράγουν «ποίηση» και «τέχνη» από το κομμάτι της επιστήμης πάνω στο οποίο έχουν επίπονα εντρυφήσει κι αφιερωθεί. Παραμερίζουν τα κατώτερα ένστικτα με την δυναμική που διακρίνει την προσωπικότητά τους, καθώς και συμφερόντων που αποζητούν την ηθική και πνευματική κατάπτωση του ανθρώπου. Προσπαθούν ακράδαντα να προβούν στη σύναψη ενός επικερδούς συμβολαίου μεταξύ της «τέχνης» της επιστήμης που ποιούν και μίας πανανθρώπινης συλλογικής ενέργειας για την κατανόηση κι αποκρυπτογράφηση μυστηρίων που περιμένουν να φανερωθούν από εκείνους. Επειδή, η επιστήμη και η τέχνη ανήκουν σε όλο τον κόσμο, και μπροστά τους εξαφανίζονται όλα τα σύνορα – όπως ανέφερε ο περίφημος Γερμανός φιλόσοφος και ποιητής J. W. von Goethe.

Υ.Γ: αφιερωμένο σε όλους τους ιατρούς, νοσηλευτές, ψυχολόγους, κοινωνιολόγους, βιολόγους, χημικούς, μαθηματικούς, φυσικούς, μηχανικούς, περιβαλλοντολόγους, γεωλόγους, ιερομόναχους και Πατέρες της Εκκλησίας ανά τους αιώνες που με τις επίπονες ερευνητικές τους προσπάθειες θυσίασαν ένα σημαντικό κομμάτι του εαυτού τους για να κάνουν τον κόσμο μας πιο κατανοητό, πιο φυσικό, πιο όμορφο, πιο καλό, πιο «ανθρώπινο».


Σχόλια Αναγνωστών

0 Προσθήκη σχολίου

Δεν υπάρχουν ακόμα σχόλια για αυτό το άρθρο.

ΠΡΟΣΘΕΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ!
Απάντηση σε x
* Υποχρεωτικά πεδία* Το vimaonline σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά και άσχετα με το περιοχόμενο του άρθρου σχόλια. Είναι αυτονόητο πως η ομάδα διαχείρισης φέρει ευθύνη μόνο για τα επώνυμα άρθρα των συντακτών και των συνεργατών της.

Σας ευχαριστούμε για την συμμετοχή σας.