ΑΡΘΡΑ

Σταμάτης - Στυλιανός Βλάχος

MSc. Περιβαλλοντολόγος, διαχείριση ενέργειας & περιβάλλοντος, μέλος Οικολογικής Συνεργασίας Δήμου Παλαιού Φαλήρου ECO+  

Πόλη υπόδειγμα!

0 7 ΜΑΡΤΙΟΥ 2019, 13:53

«Μία πόλη γίνεται ολόκληρος ο κόσμος, όταν κάποιος αγαπάει έναν από τους κατοίκους της.»

Lawrence G. Durrell, 1912 – 1990, Βρετανός ποιητής & συγγραφέας

Τον 18ο αιώνα, λιγότερο από το 5% του παγκόσμιου πληθυσμού ζούσε σε μεγάλα αστικά κέντρα και η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων ασχολούνταν με την παραγωγή των απαραίτητων τροφίμων για επιβίωση – βιοπορισμό. Σήμερα, παραπάνω από το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει σε πόλεις – σύμφωνα με το Γραφείο Απογραφών των ΗΠΑ – και πιθανότατα μέχρι το τέλος αυτού του αιώνα περισσότερο από το 80% του παγκόσμιου πληθυσμού θα έχει συγκεντρωθεί σε μεγάλα αστικά κέντρα όπως το είχαν συμπεριλάβει οι Nam & Pardo (2011) στην επιστημονική τους δημοσίευση με τίτλο: «Smart city as urban innovation». Εύκολα, συμπεραίνουμε ότι οι πόλεις συγκροτούν το μέλλον και την εξέλιξη της ανθρωπότητας σε τομείς που έχουν να κάμουν με την τεχνολογική ανάπτυξη, έρευνα και καινοτομία, καθώς και την προώθηση εκείνων στις περιφέρειες των επαρχιακών πόλεων – κωμοπόλεων, με μόνο σκοπό την ανάδειξη ενός πρόσφορου δικτύου αλληλεγγύης και πρόνοιας για τον συνάνθρωπο. Το μεγαλύτερο ποσοστό αυτής της αστικοποίησης πραγματοποιείται λόγω της ανάγκης των ανθρώπων για μία καλύτερη και προσοδοφόρα ζωή, για ένα εναρκτήριο λάκτισμα επικοινωνίας με το αποκωδικοποιημένο άγνωστο, συντελώντας μία βασική πρακτική – μέθοδο για την ανάδειξη της προστασίας του περιβάλλοντος ως φυσικού κάλλους και βιώσιμης αξίας, την εξοικονόμηση ενέργειας και κατά συνέπεια μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2) κι άλλων επιβλαβών αερίων για τον άνθρωπο και την υπόλοιπη βιόσφαιρα (ζώα, φυτά, δένδρα, μύκητες, μικροοργανισμοί) αναλογικά.

Η ταχεία μετάβαση λοιπόν του πληθυσμού σε μεγάλα αστικά κέντρα δημιουργεί πολλές και διαφορετικού προσανατολισμού προκλήσεις για τον σχεδιασμό, τη δόμηση, την ανάπτυξη και τη λειτουργία πόλεων που θα έχουν τη δυνατότητα να ικανοποιούν τις ανάγκες και τις απαιτήσεις του πληθυσμού αυτού. Το συγκεκριμένο, συνιστά τροφή για έρευνα και μελέτη για τους εκάστοτε ερευνητές και επιστήμονες, αρχιτέκτονες, μηχανικούς, σχεδιαστές, περιβαλλοντολόγους. Επομένως, εμφανίζεται μεγάλη ανάγκη για επανασχεδιασμό και αλλαγή (χωροτακτική – πολεοδομική – οικονομική – περιβαλλοντική) των πόλεων. Τα πιο συνηθισμένα μέσα επίλυσης των προβλημάτων των αστικών περιοχών είναι η συνεργασία μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών, το ανθρώπινο κεφάλαιο, η καλή συνεννόηση, η δημιουργικότητα, καθώς και οι επιστημονικές ιδέες κι απόψεις που μπορούν να θεωρηθούν ως έξυπνες λύσεις. Η σημερινή εποχή χαρακτηρίζεται από τρεις σημαντικούς παράγοντες: την παγκοσμιοποίηση, την αστικοποίηση και την εκβιομηχάνιση. Αυτοί οι παράγοντες έχουν δημιουργήσει νέες προκλήσεις και δεδομένα και η έννοια της έξυπνης πόλης – που τόσο συχνά εκφράζεται στις μέρες μας – έρχεται να προσφέρει λύσεις και να δημιουργήσει προσδοκίες για κάτι καλό και ποιοτικό.

Ζούμε πλέον σε μια νέα εποχή, σε μία νέα πραγματικότητα, στην εποχή της πληροφόρησης και στην εποχή της προχωρημένης χρήσης τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, όπου και τα προβλήματα αλλάζουν και οι διαδικασίες αλλάζουν και οι τρόποι αντιμετώπισης των προβλημάτων αλλάζουν. Ή, με πιο καλύτερη διατύπωση, τα σύγχρονα ζητήματα διαχείρισης που προκύπτουν, διαφοροποιούνται έναντι των προηγούμενων δεκαετιών απαιτώντας τεχνολογικά εξειδικευμένες και καινοτόμες μεθόδους επίλυσής των. Μπορούμε κάλλιστα να πούμε ότι ζούμε στην εποχή της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης! Της αξιοποίησης των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών στους τομείς της δημόσιας διοίκησης, με έμφαση στην ενεργή συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων και σχεδιασμό των διαδικασιών, με απώτερο στόχο την αύξηση της Διαφάνειας της τεκμηριωμένης λήψης αποφάσεων και την ποιότητας ζωής – πάντοτε σε συνάρτηση με την προστασία του περιβάλλοντος και τις συνιστώσες που το απαρτίζουν. Οι συγκεκριμένες τεχνολογίες αρχίζουν να διεισδύουν στους μηχανισμούς και υπηρεσίες που διέπουν το σύστημα μίας πόλεως Πρώτα όμως, λέω, να αναφερθούμε σε ένα κατατοπιστικότατο παράδειγμα, που αφορά την παραπάνω έννοια και που συνιστά την επιτομή μίας πόλης υπόδειγμα ως προς τη δυνατότητα διαχείρισης των αναγκών και υπηρεσιών εκείνης.

Η πόλη των Τρικάλων θεωρείται από πολλούς ως πόλη πρότυπο για τις σύγχρονες ανάγκες των πολιτών που διαβιούν σε εκείνη, αφού δεν συνιστά απλώς ένα όμορφο κι αξεπέραστο τοπίο και προορισμό, αλλά και η παροχή υπηρεσιών. Δεν είναι τυχαία άλλωστε και η συγκεκριμένη λαϊκή ρήση που λέει ότι: «ο εχθρός του καλού είναι το καλύτερο». Από το έτος 2004, το γραφείο e-trikala, στα πλαίσια και σε συνεργασία με το Επιχειρησιακό πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας», αξιοποιεί τις νέες τεχνολογίες και καινοτομίες, υλοποιώντας με επιτυχία διάφορα Δημοτικά έργα. Στις 8 Απριλίου 2008, ενώ έχοντας την απαιτούμενη εμπειρία, εξελίχθηκε σε Αναπτυξιακή Ανώνυμη Εταιρεία Ο.Τ.Α., με την επωνυμία e-Trikala Α.Ε., όπου το 99% του μετοχικού κεφαλαίου ανήκει στο Δήμο Τρικκαίων και το υπόλοιπο 1% στο Εμπορικό Επιμελητήριο Τρικάλων. Σκοπός της είναι να συγκροτεί τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών σε μία μεσαίου μεγέθους πόλη, η απλούστευση των καθημερινών τους συναλλαγών, η μείωση στα τηλεπικοινωνιακά κόστη και η προσφορά νέων υπηρεσιών. Επιπλέον, οι εφαρμογές νέων τεχνολογιών, αποτελούν το νέο τρόπο συμμετοχής των πολιτών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων ενώ παράλληλα καθιστούν τις Δημόσιες αρχές, εγγυητές για την σωστή λειτουργία της τοπικής κοινωνίας σε σχέση με την ψηφιακή και από απόσταση εξυπηρέτηση των πολιτών.

Η e-Trikala ΑΕ λειτουργεί βάσει ολοκληρωμένων διαδικασιών, ενώ ανακηρυγμένη από το 2004 από τον αρμόδιο Υπουργό Οικονομίας, κ. Φώλια, ως «Πρώτη Ψηφιακή Πόλη της Ελλάδας», συμβάλλει στην καθιέρωση σε υψηλά τεχνολογικά και ευρυζωνικά εθνικά πρότυπα, χρησιμοποιώντας και προσφέροντας παροχή αξιόπιστης τεχνογνωσίας και σε άλλους Δήμους της χώρας. Η e-Trikala ΑΕ συνεργάζεται με την Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Κ.Ε.), σε ρόλο τεχνικού και διοικητικού συμβούλου, πάνω σε στρατηγικές έρευνας και βιώσιμης ανάπτυξης, σε σχέση με την τεχνολογική και οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Το φάσμα των συνολικών Εθνικών, Ευρωπαϊκών και Διεθνών δράσεων εκείνης αποτελείται από: ενεργή συμμετοχή ως επίσημο μέλος του Διεθνούς Δικτύου Ψηφιακών Κοινοτήτων (INEC), ηγετική συμμετοχή στο Ευρωπαϊκό πρόγραμμα INTERREG Digital Cities, διοργάνωση του Παγκόσμιου Συνεδρίου Broad band Cities 2008 (το ετήσιο συνέδριο του INEC), ίδρυση της Πρώτης Ψηφιακής Κοινότητας Α.Ε., αποτελούμενη από 11 Δήμους της κεντρικής Ελλάδας (1,5 εκατομμύριο κάτοικοι), συμμετοχή στο συνέδριο «e-Healthbased Chronic Disease Management 2008» στη Σλοβενία, ενεργή συμμετοχή σε Ευρωπαϊκά προγράμματα Τηλεϊατρικής (ISISEMD, e-Health Region, WISEE, Living Lab Thessaly, Renewing Health, INDEPENDENT, συμμετοχή ως μέλος στο διεθνές δίκτυο Global Cities Dialogue και υποψηφιότητα και απόκτηση βραβείου ως μία από τις 21 πιο «έξυπνες» Κοινότητες στον κόσμο, Smart21, κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου Broad band Economy 2009 στη Νέα Υόρκη.

Με βάση τα παραπάνω στοιχεία, η πόλις των Τρικάλων, επιτελεί μία καινοτομία στο χώρο της τεχνολογίας και των υπηρεσιών, πράγμα που την κατατάσσει στη κατηγορία της: «Έξυπνης Πόλης». Τι είναι όμως μία Έξυπνη Πόλη; Πώς μπορεί εκείνη να ορισθεί και με βάση ποια κριτήρια; Αρκετοί ορισμοί έχουν προταθεί κατά καιρούς από ειδικούς, που έχουν εγκριθεί τόσο σε πρακτικό, όσο και σε ακαδημαϊκό επίπεδο. Αλλά, παρόλα αυτά, η έξυπνη πόλη παραμένει μία ασαφής και διφορούμενη έννοια. Αρχικά, ο όρος «πόλη» σχετίζεται με τον πυρήνα της, καθώς και με μία ευρύτερη περιοχή πέρα από τα θεσμοθετημένα όρια μίας πόλης, στην οποία υπάρχει αλληλεπίδραση των χαρακτηριστικών της. Μία από τις πρώτες προσπάθειες προσδιορισμού αυτής της έννοιας (Έξυπνη Πόλη), δόθηκε από τους Hall et al. (2000) στην επιστημονική δημοσίευση με τίτλο: «The vision of a smart city» που εξηγούν: «μία πόλη που παρακολουθεί και ενσωματώνει τις συνθήκες όλων των κρίσιμων υποδομών της, συμπεριλαμβανομένων των οδών, των γεφυρών, των σηράγγων, του μετρό, των αεροδρομίων, των λιμανιών, των τηλεπικοινωνιών, του νερού, της ενέργειας, ακόμη και των μεγάλων κτιρίων, και μπορεί να βελτιστοποιήσει καλύτερα τους πόρους της, το σχέδιο προληπτικής συντήρησης των δραστηριοτήτων της και να παρακολουθεί τις πτυχές της ασφάλειας, μεγιστοποιώντας παράλληλα τις προσφερόμενες υπηρεσίες προς τους πολίτες της». Όμως σε εκείνο τον ορισμό δεν γίνεται σαφής διαχωρισμός των τεχνολογικών υποδομών που χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη μίας έξυπνης πόλης. Επομένως, ο Hartley (2005) στην επιστημονική του δημοσίευση με τίτλο: «Understanding Smart Cities», περιέγραψε την έξυπνη πόλη ως: «μία πόλη που συνδέει την υλική υποδομή, την υποδομή πληροφορικής, τη κοινωνική υποδομή, καθώς και την επιχειρηματική υποδομή για τη μόχλευση της συλλογικής νοημοσύνης της πόλης». Σε αντιδιαστολή με τον Hartley, ο Rios (2008) στο paper του με τίτλο: «How to Strategize Smart Cities: Revealing the Smart Model», προσέγγισε την έννοιά της πιο ανθρωποκεντρικά, προσδιορίζοντάς εκείνη ως: «μία πόλη που δίνει έμπνευση, μοιράζεται την κουλτούρα, την γνώση και τη ζωή, μία πόλη η οποία παρακινεί τους κατοίκους της να δημιουργήσουν και να ακμάσουν μέσα από την ίδια την καθημερινότητα του τρόπου ζωής τους».

Προχωρώντας ένα σκαλοπάτι πιο μπροστά από την περιγραφή των Hartley και Rios, οι Caragliu, Del Bo and Nijkamp (2009) στην επιστημονική τους δημοσίευση με τίτλο: «Smart Cities in Europe» συγκρότησαν μία πιο ξεκάθαρη περιγραφή της έξυπνης πόλης «μία πόλη, μπορεί να οριστεί ως «έξυπνη», όταν οι επενδύσεις σε ανθρώπινο και κοινωνικό κεφάλαιο και οι παραδοσιακές μεταφορές και σύγχρονες υποδομές επικοινωνιών προμηθεύουν τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και την υψηλή ποιότητα ζωής, με μία συνετή διαχείριση των φυσικών πόρων, μέσω της συμμετοχικής δράσης και δέσμευσης». Στον προηγούμενο ορισμό δεν έγινε καθαρή αναφορά στη χρήση των σύγχρονων τεχνολογιών πληροφορικής. Έτσι λοιπόν, για πρώτη φορά οι Washburn, et al. (2010) στο paper τους με τίτλο: «Smart Cities: Definitions, Dimensions, performance and initiatives», μελετώντας την επίδραση της τεχνολογίας στο τρόπο ζωής της καθημερινότητας, επισημαίνει εύστοχα: «η χρήση των έξυπνων τεχνολογιών πληροφορικής για τη δημιουργία των κρίσιμων στοιχείων υποδομών και υπηρεσιών μίας πόλης – οι οποίες περιλαμβάνουν τη διοίκηση, την εκπαίδευση, την υγειονομική περίθαλψη, τη δημόσια ασφάλεια, το real estate, τις μεταφορές, τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας – μετατρέποντας αυτές σε πιο έξυπνες, διασυνδεόμενες και αποτελεσματικές». Όμως, ο προηγούμενος ορισμός που δόθηκε δεν αναφέρεται καθόλου στα ιδιαίτερα εκείνα χαρακτηριστικά της ίδιας της πόλης και των πολιτών αυτής. Για αυτό το λόγο, οι Giffinger and Gudrun (2010) στο paper τους με τίτλο: «Smart Cities Ranking: an Effective Instrument for the Positioning of the Cities?», προσδιόρισαν την έξυπνη πόλη ως: «μία πόλη με καλές επιδόσεις, με μία μακρόπνοη διαδρομή που διαθέτει διάφορα χαρακτηριστικά, χτισμένη με ένα έξυπνο συνδυασμό των κληροδοτημάτων και των δραστηριοτήτων των αυτοκαθοριζόμενων, ανεξάρτητων και ευαισθητοποιημένων πολιτών της».

Από τους παραπάνω προαναφερθέντες ορισμούς που έδωσαν καθηγητές κι ερευνητές, η «Έξυπνη Πόλη» συνδέεται άρρηκτα με την «έξυπνη» χρήση της τεχνολογίας και των μέσων επικοινωνίας για τη βελτίωση του τρόπου µε τον οποίο οι άνθρωποι ζουν, εργάζονται, παίζουν, μαθαίνουν κι αποκτούν επικοινωνία. Μόνο ένας περιορισμένος αριθµός από µελέτες ερεύνησαν κι άρχισαν να εξετάζουν συστηµατικά τα ζητήματα που συνδέονται µε αυτό το νέο αστικό φαινόμενο των «έξυπνων» πόλεων. Επιπρόσθετα, συνιστά σύνηθες φαινόμενο να χρησιμοποιούνται ως συνώνυµα του όρου «έξυπνη πόλη», οι όροι «ψηφιακή» ή «ευφυής» πόλη. Σύμφωνα με την έννοια της «ψηφιακής πόλης» - θα μπορούσαμε να κάνουμε λόγο ότι – είναι μία πόλη, στην οποία οι διαδικασίες επικοινωνίας και πληροφορίας έχουν υποστεί ψηφιοποίηση.

Πιο συγκεκριμένα, μία ψηφιακή πόλη αναφέρεται στην διαδικασία της ψηφιοποίησης, η οποία περιλαμβάνει τις διαδικασίες που αφορούν την δικτύωση, τις τεχνολογίες πληροφορίας για την πρόσβαση των πολιτών στους πόρους, στα κοινωνικά, συγκοινωνιακά και οικονομικά δεδομένα της πόλης. Ο σκοπός μίας ψηφιακής πόλης συνίσταται στο μοίρασμα των πληροφοριών και των δικτύων (περίπτωση της πόλης του Σικάγο). Από τεχνική άποψη, μια ψηφιακή πόλη περιγράφει τα χαρακτηριστικά της πόλης αλλά από μια σύνθετη άποψη, μια έξυπνη πόλη περιλαμβάνει τις ανθρώπινες, τις κυβερνητικές και τεχνολογικές πτυχές. Η ψηφιακή πόλη ορίζεται επομένως, ως μία συνδεδεμένη κοινότητα, η οποία συνδυάζει την ευρυζωνική επικοινωνία, τις ευέλικτες υπηρεσίες που βασίζονται στις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών και των ανοικτών προτύπων, προσφέροντας καινοτόμα προϊόντα για την κάλυψη των αναγκών του Δήμου, των εργαζομένων, των πολιτών και των επιχειρήσεων.

Μία «ευφυής» - «έξυπνη» πόλη λογίζεται ως ένα πολυεπίπεδο περιοχικό σύστημα διοικητικής και τεχνολογικής καινοτομίας. Κι αυτό, διότι συνθέτει ανθρώπινες ικανότητες και δραστηριότητες έντασης – γνώσεων, θεσμούς και πρακτικές τεχνολογικής μάθησης, εξειδικευμένους ψηφιακούς χώρους επικοινωνίας, ώστε να μεγιστοποιείται η ικανότητα καινοτομίας της περιοχής αναφοράς της. Αποτελεί την πιο εξελιγμένη μορφή περιοχικών συστημάτων καινοτομίας που γνωρίζουμε σήμερα, ένα σύστημα τρίτης γενιάς, μετά τα καινοτόμα clusters και τις μαθησιακές περιφέρειες. Ενδιαφέρον προκαλεί η επιστημονική άποψη του αναπληρωτή καθηγητή του τμήματος Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων του πανεπιστημίου Αιγαίου κου Ευριπίδη Λουκή, ο οποίος ορίζει ότι μία έξυπνη πόλη είναι πρώτα ψηφιακή πόλη που αντλεί, με σχετική ευκολία, τις δυνατότητες που προσφέρουν οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα που δημιουργούνται από την αστική εξάπλωση του πληθυσμού και την ταχεία ανάπτυξη της πόλης σε πολυεπίπεδους και σχεδιαστικά δύσβατους τομείς ορισμένες φορές.

Σε ευρύτερο θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο, τα βασικότερα χαρακτηριστικά, τα οποία συγκροτούν την διοικητική και τεχνολογική δομή μίας πολυεπίπεδης «έξυπνης πόλης», έχει την δυνατότητα να θεωρηθεί σε πρώτο πλάνο η αποδοτική λειτουργία σε τοµείς όπως η οικονοµία, η διακυβέρνηση, η ποιότητα ζωής των ανθρώπων, το περιβάλλον και οι συγκοινωνίες στην οποία διαδραματίζουν σηµαντικό ρόλο οι ενεργοί πολίτες. Σε δεύτερο πλάνο, η χρήση αυτοµατοποιηµένων µηχανισµών έτσι ώστε να παρακολουθούνται και να συνδυάζονται οι συνθήκες που αφορούν τις υποδοµές της, συµπεριλαµβανοµένων των δρόµων, των γεφυρών, των σηράγγων, των σιδηροδρόμων (επίγειων και υπογείων), των αεροδρομίων, των λιµανιών, των τηλεπικοινωνιών, του νερού, της ενέργειας, ακόµη και των σηµαντικών κτιρίων, να βελτιστοποιούνται οι πόρου της, να σχεδιάζονται προληπτικές δραστηριότητες συντήρησής της, και να παρακολουθούνται οι παράμετροι ασφαλείας, ενώ παράλληλα να μεγιστοποιούνται οι παρεχόμενες υπηρεσίες προς τους πολίτες της.

Η δυνατότητα διασύνδεσης των φυσικών υποδομών της, των πληροφοριακών συστημάτων, της κοινωνικής υποδοµής, και της επιχειρηματικότητας για την αύξηση της συλλογικής της «ευφυΐας» και η πραγματοποίηση κατάλληλων ενεργειών µε σκοπό να την καταστήσουν πιο βιώσιµη, αποδοτική και δίκαιη. Ο άριστος κι άρτιος συνδυασμός πληροφοριακών συστημάτων (ICT) και του σημασιολογικού ιστού (Web) µε άλλες οργανωτικές και σχεδιαστικές προσπάθειες για την απλοποίηση και επιτάχυνση των γραφειοκρατικών διαδικασιών και τη συμβολή στον προσδιορισµό νέων, ρηξικέλευθων λύσεων για την πολυπλοκότητα της διαχείρισής της πόλης, προκειμένου να βελτιωθεί η βιωσιμότητα. Δεν μπορούμε να παραλείψουμε τη χρήση των τεχνολογιών Smart Computing (παράδειγμα: τα Smartphone apps, το Smart human computer interaction, το Internet of Things), µε σκοπό την αποδοτικότερη διασύνδεση, εφικτότητα και αποτελεσματικότητα σε τοµείς υπηρεσιών, εκπαίδευσης, υγείας και πρόνοιας, διαχείρισης και μεταφορών.

Έτσι λοιπόν, οι κύριοι και βασικοί τομείς, πάνω στους οποίους αναλύει κι επιλύει ζητήματα που απασχολούν τους πολίτες μίας «έξυπνης πόλης» και την ακεραιότητα των υποδομών εκείνης εστιάζονται πρωτίστως στον άξονα των μεταφορών. Χαρακτηριστικά είναι η διαχείριση μαζικής μεταφοράς-σχεδιασμός, η διαχείριση σε πραγματικό χρόνο, οι πληροφορίες πολιτών για λεωφορεία, τρένα, δρόμους κα η παρακολούθηση της κυκλοφοριακής συμφόρησης μέσω αισθητήρων και τηλεσυστημάτων. Η αυτόματη κράτηση θέσεων parking καθώς και οι ενημέρωση για κενές θέσεις είναι κάποιες ακόμη καινοτόμες εφαρμογές. Τα συγκεκριμένα επιτυγχάνονται μέσω της έξυπνης κινητικότητας από την χρήση των τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνίας (ΤΠΕ) στις υποδομές Ο τομέας της υγείας συνιστά τον σημαντικότερο και σπουδαιότερο τομέα σε μία κοινωνία πολιτών. Η τηλεδιάγνωση, η τηλεπαρακολούθηση ασθενών, οι «έξυπνες» κάρτες υγείας, το ηλεκτρονικό κλείσιμο ιατρικού ραντεβού και το εκπαιδευτικό υλικό για πρώτες βοήθειες / διάσωση είναι μόλις λίγες από τις καινοτόμες εφαρμογές για τον τομέα της υγείας. Η άριστη διαχείριση του κυκλοφοριακού μίας έξυπνης πόλης, ανοίγει διάπλατα το δρόμο για την ταχύτατη διακομιδή ασθενών σε νοσοκομεία, καθώς και τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων.

Στις μέρες που διανύουμε, η αξία της εξοικονόμησης ενέργειας τείνει να εξισωθεί με την αξία της παραγωγής της. Τα έξυπνα συστήματα των πόλεων υποστηρίζουν σε μεγάλο βαθμό την εξοικονόμηση ενέργειας. Πρόκειται για σύστημα ενεργειακής διαχείρισης για κτίρια και υποδομές, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κατά την παραγωγή (ηλιακή, αιολική, κύματα), αυτόβιώσιμα ενεργειακά συστήματα για δημόσιες υποδομές καθώς και «έξυπνα» ενεργειακά δίκτυα για διοχέτευση κατάλληλου ποσοστού ροής ενέργειας, ανάλογα με . Οι υποδομές τεχνολογιών πληροφορικής κι επικοινωνιών, οι οποίες αφορούν συστήματα εγκαταστάσεων και εφαρμογές αυτών, υποδομές ασύρματου δικτύου (Wi-Fi) για τους πολίτες, σύστημα λογισμικού γεωγραφικών συστημάτων πληροφοριών (GIS), που συνιστά κατάλληλο λειτουργικό εργαλείο για ζητήματα χωροταξίας, αρχαιολογίας, φυσικών πόρων, κτηματολογίου, δασολογίας, πυρκαγιές, οργάνωση δικτύων ύδρευσης, δυνατή πλοήγηση, εγκατεστημένα κι άρτια οργανωμένα δίκτυα οπτικών ινών, ίδρυση δημοτικής ιστοσελίδας / δικτυακής πύλης με όλα τα απαραίτητα στοιχεία, καθοδηγήσεις και πληροφορίες. Και τα συγκεκριμένα συντελούν στον επόμενο άξονα που έχει να κάμει με την ασφάλεια. Συστήματα τηλεπαρακολούθησης σε οδικά δίκτυα αυξημένης παραβατικότητας, διευκόλυνση περιπολικών, πυροσβεστικών οχημάτων, αλλά και οχημάτων οδικής βοήθειας. Οι προαναφερθείσες εφαρμογές στον τομέα των Μεταφορών εξοικονομούν πολύτιμο χρόνο και χώρο για τα οχήματα αυτά που με αποτέλεσμα την διασφάλιση της προστασίας των πολιτών.

Δεν μπορούμε να παραλείψουμε το γεγονός στο οποίο μία «έξυπνη πόλη» έχει την ικανότητα – μέσω των επαναστατικών τεχνολογιών – να επιφέρει την ονομαζόμενη «Έξυπνη Διαβίωση» («Smart Living»), η οποία ταυτίζεται με τις υπηρεσίες του κράτους οι οποίες βελτιώνουν την ποιότητα ζωής στην πόλη. Αξιοποιούνται επακριβώς οι υποδομές και δημιουργείται ανάπτυξη στους τομείς πολιτισμού, ασφάλειας, υγείας και τουρισμού. Δημιουργείται κοινωνική συνοχή με νέες προοπτικές σε εκπαιδευτικό, πολιτιστικό και τουριστικό επίπεδο. Στο συγκεκριμένο, σημαντική συνεισφορά διαθέτουν οι «Έξυπνοι Άνθρωποι» («Smart People») δεν χαρακτηρίζονται μόνο από το επίπεδο των προσόντων τους ή της εκπαίδευσης τους, αλλά και από την ποιότητα της κοινωνικής αλληλεπίδρασης αναφορικά με την ολοκλήρωση και τη δημόσια ζωή. Καθίσταται μείζονος σημασίας η δημιουργία κι ανάπτυξη πρωτοβουλιών διά βίου μάθησης, που θα παρέχουν διαύλους πρόσβασης στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, με σκοπό όλοι οι πολίτες να συμμετέχουν σε νέες δράσεις, στα δημόσια δρώμενα, να είναι ανοιχτοί σε νέες, καινοτόμες ιδέες και να χαρακτηρίζονται από δημιουργικότητα. Καθίσταται σαφές ότι, «Έξυπνος» λογίζεται ως ο άνθρωπος, ο οποίος είναι ενεργός, δραστήριος κι ενημερωμένος πάνω σε ζητήματα που άπτονται Θεωρείται εκείνος που διαθέτει υψηλό αίσθημα αισθηματικής νοημοσύνης (ενσυναίσθηση) κι αντιληπτικής ικανότητας. Εν ολίγοις, κατέχει τη δυνατότητα να αφομοιώνει τις εξελίξεις και τα τρέχοντα ζητήματα της επικαιρότητας, να υπολογίζει τις συνιστώσες – παραμέτρους των, να αφουγκράζεται το κοινό συμφέρον του τόπου του και να επιθυμεί την καλυτέρευσή του διαμέσου άρτιας συνεργασίας, εμπεριστατωμένης στρατηγικής κι εργατικότητας.

Μαζί με τα δύο προηγούμενα, διαθέτουμε την απαιτούμενη ανάπτυξη και τη δυνατότητα εύρεσης εργασίας με τη διευκόλυνση στη παραγωγή έργου σε εκατοντάδες επαγγέλματα που σχετίζονται με τις υπηρεσίες μίας έξυπνης πόλης. Τα ευφυή συστήματα είναι εύκολα στη χρήση και μάλιστα εξοικονομούν μεγάλη ποσότητα εργάσιμου χρόνου για το εργατικό δυναμικό. Επιπρόσθετα τα καινοτόμα και νεοεισαχθέντα τεχνολογικά συστήματα δημιουργούν άμεσα νέες θέσεις εργασίας για τη διαχείρισή τους, λόγω του ότι απαιτούν εξειδίκευση. Διευκολύνεται έτσι ο τομέας που έχει να κάμει με τον τουρισμό, τον πολιτισμό κι εκπαίδευση με τις απαραίτητες τουριστικές εφαρμογές και ειδοποιήσεις για επισκέπτες, πακέτα εφαρμογών που προσφέρουν υπηρεσίες σε τουρίστες (κράτηση), δημόσιες βιβλιοθήκες, μουσεία και άλλοι πολιτιστικοί χώροι απευθείας στο Διαδίκτυο (πολιτισμική τεχνολογία κι επικοινωνία), οργάνωση εκπαιδευτικών εκδρομών, διαδικτυακή ιστορία της περιοχής επίσκεψης και λοιπών πολιτιστικών δραστηριοτήτων.

Καινοτομίες μία «έξυπνη πόλη» σημειώνει και στον άξονα που έχει να κάμει με το Περιβάλλον. Το ονομαζόμενο Έξυπνο Περιβάλλον (Smart Environment) θεωρείται το δημοφιλέστερο χαρακτηριστικό των έξυπνων πόλεων, καθώς έχει εντοπιστεί ο μεγαλύτερος αριθμός πρωτοβουλιών για τη βελτίωσή του και την ένταξή του σε μία κοινωνία ευμάρειας. Γνωρίζοντας τα οφέλη και τη σημαντικότητα του οικοσυστήματος για τον άνθρωπο, χρησιμοποιείται η τεχνολογία σε όλες τις εκφάνσεις της, για την επίτευξη της βιωσιμότητας, αλλά και της καλύτερης διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας. Συγκεκριμένα, το έξυπνο περιβάλλον χαρακτηρίζεται από τη χρήση της έξυπνης ενέργειας, συμπεριλαμβάνοντας τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (αιολική, ηλιακή, υδροηλεκτρική, βιομάζα), τα ενεργειακά δίκτυα μέσω ΤΠΕ, τον πάγιο έλεγχο – παρακολούθηση της ρύπανσης, την ανακαίνιση κτιρίων και υποδομών, τα πράσινα κτήρια, την πράσινη αστική ανάπτυξη και σχεδιασμό, την αποδοτικότητα χρήσης πόρων, την προώθηση της διαδικασίας ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης υλικών. Επιπλέον, περιλαμβάνονται αστικές υπηρεσίες, όπως ο επιτακτικός φωτισμός δημόσιων χώρων με λάμπες που έχουν εγκριθεί από τους αρμόδιους φορείς πιστοποίησης, η αποτελεσματική διαχείριση απορριμμάτων μέσω ειδικών εγκαταστάσεων που ακούν στα ονόματα: ΧΥΤΑ, ΧΥΤΥ, η διαχείριση όμβριων, η διαχείριση αποβλήτων μέσω ειδικών εγκαταστάσεων ευκολιών υποδοχής καταλοίπων σε λιμένες και βιολογικών καθαρισμών σε αστικά κέντρα και σε γενικότερο πλαίσιο η διαχείριση υδάτινων πόρων με την επιστημονική παρακολούθηση, μέτρηση και καταγραφή και συνολική διαχείριση – πράσινο management.

Τελευταίος κι εξίσου σημαντικός αναφέρεται ο τομέας της οικονομίας. Ο λόγος είναι προφανής κι έγκειται στο ότι ο τομέας αυτός περικλείει όλους τους παραπάνω τομείς συνεπώς οι δράσεις μίας έξυπνης πόλης τον επηρεάζουν αδιάλειπτα. Είναι προφανές ότι μία πόλη με ασφαλή οδικά δίκτυα, πλήρως ασφαλείς και ενημερωμένους πολίτες, εξοικονόμηση ενέργειας, ευχάριστα περιβάλλοντα εργασίας και σεβόμενη το περιβάλλον, δεν είναι απλώς μία έξυπνη, αλλά αυτομάτως μία υγιής και οικονομικά αναπτυσσόμενη πόλη. Κι αυτό, με την συμβολή της τεχνολογίας στον άξονα της οικονομίας να συγκροτεί θεμέλιο λίθο για την ανάπτυξη της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων και των υπηρεσιών. Με την αξιοποίηση της τεχνολογίας στην επιχειρηματικότητα, τομέων που αποτελούν συγκριτικό πλεονέκτημα της κάθε χώρας, αναπτύσσονται οι αγορές, η άρτια διάρθρωση του εμπορίου και το διεθνές επενδυτικό ενδιαφέρον, οδηγώντας σε ταχύτερη ανάπτυξη, παραγωγικότητα και εξωστρέφεια. Παράλληλα, η καινοτομία συμβάλλει στην βελτίωση της παραγωγικής λειτουργίας, υλοποιούνται έργα και προσφέρονται προϊόντα και υπηρεσίες με μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις, στον ιδιωτικό και στον δημόσιο τομέα, στους καταναλωτές καθώς και σε χώρες του εξωτερικού. Η οικονομία δηλαδή μίας έξυπνης πόλης στηρίζεται στο καινοτόμο και δημιουργικό πνεύμα, την παραγωγικότητα, την επιχειρηματικότητα και την ελαστικότητα της αγοράς εργασίας, γι αυτό και κάθε «Έξυπνη Οικονομία» («Smart Economy») πρέπει να προσαρμόζεται στις αλλαγές.

Το όραμα των «Έξυπνων πόλεων» λογίζεται ως: «το αστικό κέντρο του μέλλοντος» - θα μπορούσαμε να πούμε. Ένα ασφαλές πράσινο περιβάλλον και ιδιαίτερα αποτελεσματικό, επειδή όλες οι ενεργειακές και διοικητικές του δομές – όπως η ενέργεια, το νερό, οι μεταφορές, κατασκευές, υπηρεσίες – σχεδιάζονται, κατασκευάζονται, συντηρούνται κάνοντας χρήση των προηγμένων, ολοκληρωμένων δικτύων που έχουν διασυνδεθεί με τα συστήματα πληροφορικής που απαρτίζουν τις βάσεις δεδομένων, παρακολούθησης και εξειδικευμένους αλγορίθμους λήψης αποφάσεων. Οι προκλήσεις της έρευνας, του σχεδιασμού και της μηχανικής στην πορεία προς αυτό το όραμα περιλαμβάνουν πολλούς τεχνικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένων και των θετικών επιστημών της φυσικής, της χημείας, της βιολογίας, των μαθηματικών, της επιστήμης της πληροφορικής και συστημάτων, της μηχανικής. Εκείνες οι προκλήσεις θα αναγκάζουν το ένστικτο της κοινής λογικής να πάρει αποφάσεις στο να διατελέσουμε ένα βήμα παραπέρα την αειφορική ανάπτυξη. Κι αυτό, ξεκινώντας από το απλούστερο επίπεδο – εκείνο της ανάλυσης δεδομένων κι ερμηνείας τους – το οποίο συνιστά το βασικό συστατικό μηχανισμό «ανατροφοδότησης» ιδεών και έρευνας και να καταλήξουμε στο προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Άλλωστε, κινητήριοι μοχλοί – εναύσματα για να επιτελεσθεί όλο αυτό το επιχείρημα συνιστούν οι εθνικές δημογραφικές τάσεις, το έλλειμμα σημαντικών υποδομών σε τομείς (υγείας, πρόνοιας, παιδείας, πολιτικής, σχεδιασμού, υπηρεσιών, επικοινωνίας), καθώς και το έντονο ενδιαφέρον κι ανησυχία των πολιτών για την ποιότητα ζωής και την πάγια ανάπτυξη της πόλης.

Συνιστά σαφές ότι, η θεμελίωση και μετέπειτα οικοδόμηση μίας «έξυπνης πόλης», που θα έχει τη δυνατότητα να προσφέρει μία ευρεία κλίμακα αγαθών για τον άνθρωπο, με στόχο να καλυτερεύσει τα επίπεδα της καθημερινότητάς του και να τον προωθήσει στα μυστικά της πράσινης αειφορικής διαχείρισης, στηρίζεται πάνω σε συγκεκριμένες πολιτικές και στρατηγικές. Εκείνες, διαθέτουν το γνώρισμα της προσαρμοστικότητας. Προσαρμόζονται με αναλογικό τρόπο και μέθοδο σχετικά με την ιδιαιτερότητα της εκάστοτε περιοχής μελέτης. Εκείνες αφορούν μία πόλη, μία μητρόπολη, ένα χωριό, μία βιομηχανική ζώνη, έναν λιμένα, έναν εθνικό δρυμό. Η έρευνα, που θα διεξαχθεί από το εκάστοτε προσαρμοζόμενο πλέγμα πολιτικών και στρατηγικών, στέκεται αρωγός για την ανακάλυψη νέων μεθόδων και πρακτικών και την εξεύρεση πάγιων λύσεων. Διαδραματίζει τεράστιο ρόλο στον άρτιο προγραμματισμό, στην επαναστατική εφαρμογή της τεχνολογίας και στη διακίνηση καινοτόμων ιδεών. Με απώτερο σκοπό τη βελτίωση του φυσικού κι ανθρωπογενούς περιβάλλοντος οι τεχνολογίες, με γνώμονα την εξομάλυνση, την δημιουργία πρόσφορου κλίματος και την ανάγκη προστασίας του Περιβάλλοντος ως επιβαλλόμενου άξονα πράσινης πολιτικής και κομβικού σημείου για την αναβάθμιση κι εξέλιξη του κοινού καλού, συντάσσονται με την επιμονή του ανθρώπου στην προσπάθεια για αειφορική διαχείριση για ένα καλύτερο και προσοδοφόρο αύριο θα μπορεί καταστεί εφικτή. Δίχως τον κίνδυνο μετριασμού και εκτόνωσης ενδεχόμενων συγκρούσεων και διαξιφισμών, η πορεία προς το συλλογικό συνειδητό καλό θα αποτελέσει μονόδρομο, αποκτώντας διαφορετική χροιά που θα περικλείεται από έναν τόνο αισιοδοξίας, ευμάρειας που θα συμμορφώνονται με τις επιταγές της σύγχρονης εποχής.

Σε αυτό τον διαχρονικό αγώνα για επιβίωση και πρόοδο, η επανάσταση του τρόπου σκέψης, της διορατικότητας με την εγκιβωτισμένη δυνατότητα του στοιχείου της ελεύθερης βούλησης, έχουν μετατρέψει τον σύγχρονο άνθρωπο σε ένα κυνήγι αναζήτησης της χρυσής τομής. Το συγκεκριμένο ενέχει ορισμένους κινδύνους, που μόνο με την ευγενή άμιλλα, την εμπεριστατωμένη επιστημονική μεθοδολογία και συνεργασία θα έχει τη δυνατότητα να ανταποκριθεί στις προκλήσεις του αγνώστου, να τιθασεύσει την λογική και σε τελικό στάδιο να αποκτήσει το έπαθλο της αλήθειας, της αειφορικής διαχείρισης και της ευημερίας. Σε αυτές τις άγνωστες ατραπούς της γνώσης και της νομοτέλειας των προκλήσεων, η κατάκτηση ενός ιδανικού ακτινοβολεί την ελπίδα, όπου με τη σειρά της, πυροδοτεί τα αισθήματα της ανάγκης και του πάθους για την ανακάλυψη, την κατανόηση και μετέπειτα διερεύνηση Το επιβεβαιώνει άλλωστε κι ο διάσημος Γάλλος συγγραφέας και δοκιμιογράφος Marcel Proust λέγοντας χαρακτηριστικά ότι: «το ταξίδι της ανακάλυψης δεν σημαίνει να ψάχνεις καινούργια μέρη, αλλά να έχεις καινούργια μάτια».

Οφείλουμε να επενδύσουμε στους τομείς της ορθής – διεξοδικής γνώσης και σκέψης, ώστε να εντρυφήσουμε στον άξονα της έρευνας και της επιστημονικής πραγματείας και – κατά συνέπεια – να απαλλαχθούμε από τις ερινύες που υποβάλλουν το υποσυνείδητό μας στα χωράφια της άγνοιας και της λήθης. Να αρχίζουμε να ταξινομούμε εκείνα τα μικρά κομμάτια του πάζλ της άγνοιάς μας, να τα οριοθετήσουμε και να εξετάσουμε την συμβατότητά τους με τις διεργασίες της πραγματικότητας εύρυθμη λειτουργία Χαρακτηριστικά, ο Αμερικανός συγγραφέας, δημοσιογράφος και ποιητής Ambrose Gwinnett Bierce (Αμβρόσιος Μπηρς) έλεγε ότι: «το μικρό κομμάτι της άγνοιάς μας που οργανώνουμε και ταξινομούμε, το ονομάζουμε γνώση». Κι εκείνο πραγματοποιείται μόνο από τον πρότερο συνετό βίο του ανθρώπου και την παιδεία που τον συνοδεύει. Γιατί, η τελευταία θα σταθεί ουραγός στο να αποκτήσει τα κατάλληλα εφόδια που θα σταθούν σύμμαχοί του και πλάι – πλάι θα αναζητήσουν διόδους επικοινωνίας και συμφιλίωσης με την πράσινη πολιτική προς επίτευξη βημάτων προόδου. Χωρίς την καλλιέργεια της παιδείας και του ήθους, η στασιμότητα κι ο αναχρονισμός θα επωφεληθούν και θα καταστούν αποσταθεροποιητικοί και βλαπτικοί παράγοντες για την πολυεπίπεδη ανάπτυξη του ανθρώπου και κατ’επέκταση των πολιτών μίας κοινωνίας. Δεν μπορούμε παρά να αναφέρουμε εκείνο που είπε ο μεγάλος Έλληνας Αρχαίος Τραγικός Ευριπίδης στο έργο του «Τημενίδαι»: «Ρώμη αμαθής πολλάκις τίκτει βλάβην», που σημαίνει: «Η δύναμη χωρίς παιδεία είναι πολλές φορές βλαβερή».
 

Σχόλια Αναγνωστών

0 Προσθήκη σχολίου

Δεν υπάρχουν ακόμα σχόλια για αυτό το άρθρο.

ΠΡΟΣΘΕΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ!
Απάντηση σε x
* Υποχρεωτικά πεδία* Το vimaonline σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά και άσχετα με το περιοχόμενο του άρθρου σχόλια. Είναι αυτονόητο πως η ομάδα διαχείρισης φέρει ευθύνη μόνο για τα επώνυμα άρθρα των συντακτών και των συνεργατών της.

Σας ευχαριστούμε για την συμμετοχή σας.